Öz

Esasen tıp ve sağlık bilimleri literatürünü hasta yatağı başına ulaştırmayı öngören Klinik Tıp Kütüphaneciliği (KTK) uygulamaları, tıp ve sağlığa ilişkin bilgi erişim sorunlarına getirilen en güvenilir çözümlerden biri olmuştur. Günümüzde hekim ve sağlık professyonellerinin hastalığın tanı ve tedavisiyle veya araştırma alanlarıyla ilgili kararlarının yalnızca literatürde bulunan anlamlı bilgiyle değil, literatürde bulunan güvenilir kanıtlarla da desteklenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla KTK, Kanıta Dayalı Tıp (KDT) uygulamasını ve bu uygulamanın ortaya çıkarttığı KDT kütüphaneciliğinin ilkelerini de işin içine katmaktadır. KTK genellikle, tıp ve sağlık bilimleri kütüphanecisinin hasta vizitelerine, vaka sunumu toplantılarına, klinik, eğitim veya bölüm konferanslarına katılmasıyla gerçekleştirilmekte, hekim ve sağlık profesyonellerinin karar verme, araştırma ve eğitim süreçlerini desteklemek üzere onlara gereksinme duydukları yer ve zamanda kaliteli, süzülmüş bilgi ve kanıtları sağlamaya odaklanmaktadır. Bu çalışmada, özellikle ülkemiz tıp ve sağlık bilimleri kütüphanecilerinin KTK konusunda aydınlatılması amacıyla hizmet, tanımları, program ve yaklaşımları, avantaj ve dezavantajları açısından ele alınmış, ayrıca KTK’nin gelecekte Türkiye’de uygulanabilirliği tartışılmıştır. KTK’nin Türkiye’de uygulanabilirliği, KTK ve KDT kütüphaneciliği alanlarında sunulan sürekli meslekî eğitim programlarından yararlanarak yetişecek olan nitelikli tıp ve sağlık bilimleri kütüphanecilerinin varlığına bağlıdır. Kütüphanecilerimiz KTK hizmetlerini KDT kütüphaneciliği esasları doğrultusunda etkin bir şekilde uygulayabildikleri zaman, ülkemizde hizmetlerin tıp ve sağlık alanları ve kütüphanecilik mesleği üzerindeki olumlu etkileri görülebilecektir.

Anahtar Kelimeler: Kanıta dayalı tıp kütüphaneciliği, Kanıta dayalı tıp, Tıp enformasyonu, Kütüphanecilik, Türkiye

Referanslar

  1. Algermissen, V. (1974). Biomedical librarians in a patient care setting at the University of Missouri-Kansas City School of Medicine. Bulletin of the Medical Library Association, 62(4), 354-358.
  2. Alkan, N. (2002a). Enformasyonistlik mesleği önerisi. Bilgi Dünyası, 3(1), 76-92.
  3. Alkan, N. (2002b). Günümüzde tıp ve sağlık bilimleri kütüphaneciliği. F. Rukancı ve diğerleri (yay. haz.). Elektronik Gelişmeler Işığında Araştırma Kütüphaneleri, 24-26 Ekim 2002, Bolu, Bildiriler içinde (s. 17-33). Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  4. Alkan, N. (2005). Dizgesel derlemelerin kanıta dayalı tıp uygulama sıındaki önemi ve dizgesel derleme üretme sürecinde kütüphanecilerin rolü. M.E. Küçük (yay. haz.) Prof. Dr. Nilüfer Tuncer’e Armağan içinde (s. 42-71). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.
  5. Banks, D.E., Shi, R., Timm, D.F., Christopher, K.A., Duggar, D.C., Comegys, M. ve McLarty, J. (2007). Decreased hospital length of stay associated with presentation of cases at morning report with librarian support. Journal of the Medical Library Association, 95(4), 381-387.
  6. Barbour, G.L. ve Young, M.N. (1986). Morning report: Role of the clinical librarian. Journal of the American Medical Association, 255(14), 1921-1922.
  7. Booth, A. ve Brice, A. (2004). Appraising the evidence. A. Booth ve A. Brice (yay.haz.) Evidence-based Practice for Information Professionals: A Handbook içinde (s. 104-118). London, Facet Pub.
  8. Buchanan, D. (2004). Clinical librarianship. University of British Columbia, School of Library, Archival and Information Studies, Canada. 27 Eylül 2007 tarihinde http://www.slais.ubc.ca/courses/libr538f/04-05wt2/buchanan.ppt adresinden erişildi.
  9. Cimpl, K. (1985). Clinical medical librarianship: A review of the literature. Bulletin of the Medical Library Association, 73(1), 21-28.
  10. Clevesy, S. R. (1980). A modified clinical librarian program for the community hospital. Bulletin of the Medical Library Association, 68(1), 70-71.
  11. Clinical Informatics Consult Service-CICS. (2008). Clinical information in context: Enabling informed decisions. 2 Ocak 2008 tarihinde http://www.mc.vanderbilt.edu/biolib/services/cics.html adresinden erişildi.
  12. Davidoff, F. ve Florance, V. (2000). The informationist: A new health profession? Annals of Internal Medicine, 132(12), 996-998.
  13. Demas, J. M. ve Ludwig, L.T. (1991). Clinical medical librarian: The last unicorn? Bulletin of the Medical Library Association, 79(1), 17-27.
  14. Giuse, N.B. (1997). Advancing the practice of clinical medical librarianship. Bulletin of the Medical Library Association, 85(4), 437-438.
  15. Giuse, N.B., Kafantaris, S. R., Miller, M.D., Wilder, K.S., Martin, S.L., Sahte, N.A. ve Campbell, J.D. (1998). Clinical medical librarianship: The Vanderbilt experience. Bulletin of the Medical Library Association, 86(3), 412-416.
  16. Goodall, A.L. (1954). The place of the librarian in the medical team. Bulletin of the Medical Library Association, 42, 19-22.
  17. Hutchinson, S., Malamud, J., Stearns, N.S. ve Moulton, B. (1981). Preselecting literature for routine delivery to physicians in Community Hospital-based Patient Care Related Reading Program. Bulletin of the Medical Library Association, 69(2): 236-239.
  18. Jerome, R.N., Giuse, N.B., Gish, K.W., Sahte, N.A. ve Dietrich, M.S. (2001). Information needs of clinical teams: Analysis of questions received by the Clinical Informatics Consult Service. Bulletin of the Medical Library Association, 89(2), 177-184).
  19. Klein, M.S., Ross, F.V., Adams, D.L. ve Gilbert, C.M. (1994). Effect of online literature searching on length of stay and patient care costs. Academic Medicine, 69(6), 489-495.
  20. Koonce, T.Y., Giuse, D.A., Beauregard, J.M. ve Giuse, N.B. (2007). Toward a more informed patient: Bridging health care information through an interactive communication portal. Journal of the Medical Library Association, 95(1), 77-81.
  21. Lamb, G. (1974). And now clinical librarians on rounds. Journal of the American Medical Association, 230(4), 521.
  22. Lyon, J., Giuse, N.B., Williams, A., Koonce, T.Y. ve Walden, R. (2004). A model for training the new bioinformationist. Journal of the Medical Library Association, 92(2), 188-195.
  23. Marshall, J.G. ve Hamilton, J.D. (1978). The clinical librarian and the patient: Report of a project at McMaster University Medical Centre. Bulletin of the Medical Library Association, 66(4), 420-425.
  24. Medical Library Association-MLA. (2007). History of the association. Oral history project: Voices of the past. Gertrude Lamb. Date of interview: April 5, 1985. 19 Eylül 2007 tarihinde http://www.mlanet.org/about/history/lamb_g.html adresinden erişildi.
  25. Plutchak, T. S. (2000). Informationists and librarians. Bulletin of the Medical Library Association, 88(4), 391-392.
  26. Sargeant, S. J.E. ve Harrison, J. (2004). Clinical librarianship in the UK: temporary trend or permanent profession? Part 1: A review of the role of the clinical librarian. Health Information and Libraries Journal, 21(3), 173-181.
  27. Scherrer, C.S. ve Dorsch, J.L. (1999). The evolving role of the librarian in evidence-based medicine. Bulletin of the Medical Library Association, 87(3), 322-328.
  28. Sowell, S. L. (1978). LATCH at the Washington Hospital Center, 1967-1975. Bulletin of the Medical Library Association, 66(2), 218-222.
  29. University of Missouri at Kansas City-UMKC. Health Sciences Library. (2007). Clinical medical librarian program. 2 Ocak 2008 tarihinde http://library.umkc.edu/hsl/about/cmlservices.html adresinden erişildi.
  30. Vanderbilt University Medical Center-VUMC. The Eskind Biomedical Library. (2008). Welcome to the Annette and Irwin Eskind Biomedical Library. 8 Ocak 2008 tarihinde http://www.mc.vanderbilt.edu/biolib/ adresinden erişildi.
  31. Veenstra, R.J. (1992). Clinical medical librarian impact on patient care: A one year analysis. Bulletin of the Medical Library Association, 80(1), 19-22.
  32. Veenstra, R.J. ve Gluck, E.H. (1992). A clinical librarian program in the intensive care unit. Critical Care Medicine, 20(7), 1038-1042.
  33. Wagner, K.C. ve Byrd, G.D. (2004). Evaluating the effectiveness of clinical medical librarian programs: A systematic review of the literature. Journal of the Medical Library Association, 92(1), 14-33.
  34. Williams, M.D., Gish, K.W., Giuse, N.B., Sahte, N.A. ve Carrell, D.L. (2001). The Patient Informatics Consult Service (PICS): An approach for a patient-centered service. Bulletin of the Medical Library Association, 89(2), 185-193.
  35. Winning, M.A. ve Beverley, C.A. (2003). Clinical librarianship: A systematic review of the literature. Health Information and Libraries Journal, 20(Suppl.1), 10-21.
  36. Wolf, D.G., Chastain-Warheit, C.C., Easterby-Gannett, S., Chayes, M.C. ve Long, B.A. (2002). Hospital librarianship in the United States: At the crossroads. Journal of the Medical Library Association, 90(1), 38-48.

Lisans

Telif Hakkı (c) 2008 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Alkan, N. (2008). Klinik Tıp Kütüphaneciliği. Bilgi Dünyası, 9(2), 315-347. https://doi.org/10.15612/BD.2008.309