Dijital İnsanî Bilimler ve Bilgi Hizmetleri

Haydar Yalçın

Öz

Tarihçilerin interaktif haritalar yaptığı, dilbilimcilerin metinlerde kullanılan kelimelerin örüntülerini belirlemek için bilgisayar teknolojilerini kullandığı günümüzde, hemen hemen her disiplinden araştırmacıların Internet’i ve Web’i interaktif bir şekilde kullandığı gözlenmektedir. Yakınsama ile birlikte disiplinler arası sınırların belirsizleşmeye başladığı söylenebilir. Dijital İnsanî Bilimler (DİB) de bu gelişmeler neticesinde geleneksel insanî bilimlerde bilgisayar teknolojilerinin kullanılmaya başlanmasıyla ortaya çıkmıştır. Araştırmada DİB’in genel özelliklerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu sayede yeni kaynak türlerinin belirlenmesi, yeni yöntem ve araştırma davranışlarının kütüphaneler için oluşturduğu zorlukların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada DİB alanında yayımlanan yayınlar üzerinden bilimetrik analizler yürütülmüştür. Erişilen yayınlar Keyword Plus (ID), doküman özleri ve doküman başlıklarında kullanılan kavramlar üzerinden incelenmiştir. Kavramların incelenmesinde (anahtar kelime, başlık ya da özler) çoklu uyum analizi (Multiple Correspondence Analysis) kullanılmıştır. DİB’de ortaya çıkan yeni kaynak türleri, kütüphanelerde hangi hizmetleri gerektirmektedir? DİB’de kullanılan yöntemler kütüphane ve bilgi hizmeti sağlayan kuruluşlar için yeni altyapıları gerektirmekte midir? gibi sorulara cevap aranmış, DİB’in kütüphane ve bilgi hizmetleri açısından ortaya çıkardığı meydan okumalara dikkat çekilmiştir. Araştırmada kütüphaneler başta olmak üzere bilgi hizmeti sağlayan kuruluşların, DİB gibi tezahür eden alanlar ile bu alanlara yönelik olarak ortaya çıkan kaynak türleri, ihtiyaçları ve araştırma davranışlarına yönelik tespitlerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Dijital İnsanî Bilimler (DİB); kütüphaneler; bilgi hizmetleri; bibliyometri; çoklu uyum analizi

Referanslar

Akça, S. (2017). Dijital insanî bilimler yaklaşımıyla kültür varlıklarının görünürlüğünün ve kullanımının artırılması: Türkiye için kavramsal bir model önerisi. (Doktora), Hacettepe Universitesi, Ankara.

Bauer, W. I. (2014). Music learning today: Digital pedagogy for creating, performing, and responding to music: Oxford University Press.

Burdick, A., & Willis, H. (2011). Digital learning, digital scholarship and design thinking. Design Studies, 32(6), 546-556. doi:10.1016/j.destud.2011.07.005

Colavizza, G., Romanello, M., & Kaplan, F. (2018). The references of references: a method to enrich humanities library catalogs with citation data. International Journal on Digital Libraries, 19(2-3), 151-161. doi:10.1007/s00799-017-0210-1

Dalbello, M. (2011). A genealogy of digital humanities. Journal of Documentation, 67(3), 480-506. doi:10.1108/00220411111124550

de la Flor, G., Jirotka, M., Luff, P., Pybus, J., & Kirkham, R. (2010). Transforming Scholarly Practice: Embedding Technological Interventions to Support the Collaborative Analysis of Ancient Texts. Computer Supported Cooperative Work-the Journal of Collaborative Computing, 19(3-4), 309-334. doi:10.1007/s10606-010-9111-1

Deegan, M., & McCarty, W. (2012). Collaborative Research in the Digital Humanities: A Volume in Honour of Harold Short, on the Occasion of His 65th Birthday and His Retirement, September 2010: Ashgate Publishing, Ltd.

Garfield, E., Sher, I. H., & Torpie, R. J. (1964). The use of citation data in writing the history of science. Retrieved from

Ghose, A., Ipeirotis, P., & Sundararajan, A. (2007). Opinion mining using econometrics: A case study on reputation systems. Paper presented at the Proceedings of the 45th Annual Meeting of the Association of Computational Linguistics.

Hayles, N. K. (2012). How we think: Transforming power and digital technologies. In Understanding digital humanities (pp. 42-66): Springer.

Hockey, S. M. (2000). Electronic texts in the humanities: principles and practice: Oxford University Press.

Hoffman, D. L., & De Leeuw, J. J. M. L. (1992). Interpreting multiple correspondence analysis as a multidimensional scaling method. 3(3), 259-272.

Holmberg, K., & Thelwall, M. J. S. (2014). Disciplinary differences in Twitter scholarly communication. 101(2), 1027-1042.

Jeffcoat, H., & Colati, G. (2018). From transaction to collaboration: scholarly communications design at UConn Library. Insights-the Uksg Journal, 31. doi:UNSP 1710.1629/uksg.405

Jessop, M. (2008). The Inhibition of Geographical Information in Digital Humanities Scholarship. Literary and Linguistic Computing, 23(1), 39-50. doi:10.1093/llc/fqm041

Juola, P. (2008). Killer Applications in Digital Humanities. Literary and Linguistic Computing, 23(1), 73-83. doi:10.1093/llc/fqm042

Kear, R., & Joranson, K. (2018). Digital Humanities, Libraries, and Partnerships: A Critical Examination of Labor, Networks, and Community: Chandos Publishing.

Kirschenbaum, M. (2012a). Digital Humanities As/Is a Tactical Term. Minneapolis: Univ Minnesota Press.

Kirschenbaum, M. (2012b). What Is Digital Humanities and What's It Doing in English Departments? Minneapolis: Univ Minnesota Press.

Liu, A. (2009). DIGITAL HUMANITIES AND ACADEMIC CHANGE. English Language Notes, 47(1), 17-35.

Liu, A. (2012). Where Is Cultural Criticism in the Digital Humanities? Minneapolis: Univ Minnesota Press.

Menard, H. W. (1971). Science: Growth and change.

Munzmay, A. (2018). Reading and Writing in the Digital Thicket: Musicology, Digital

Humanities, and the Hybrid Music Library. Bibliothek Forschung Und Praxis, 42(2), 236-246. doi:10.1515/bfp-2018-0031

Prensky, M. J. O. t. h. (2001). Digital natives, digital immigrants part 1. 9(5), 1-6.

Rizo, C. A., Monge, M., & Roque, X. (2018). New strategies for collaboration between research groups and libraries in the management of science archives. The case of the Center of History of Science and the Library of Science and Technology of the UAB. Metodos De Informacion, 9(16), 91-112. doi:10.5557/Iimi9-N16-091112

Spiro, L. (2012). "This Is Why We Fight": Defining the Values of the Digital Humanities. Minneapolis: Univ Minnesota Press.

Springer, M., Dulabahn, B., Michel, P., Natanson, B., Reser, D. W., Ellison, N. B., . . .

Woodward, D. (2008). For the common good: The Library of Congress Flickr pilot project. Retrieved from

Ünal, Y. (2002). Belge sağlamanın maliyet analizi: ULAKBİM örneği. (Yüksek Lisans), Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Varner, S., & Hswe, P. (2016). Special Report: Digital Humanities in Libraries. Retrieved from North Carolina: https://americanlibrariesmagazine.org/2016/01/04/special-report-digital-humanities-libraries/

Wang, Y. L. (2018). Supporting Digital Humanities Research: the Innovative A pproaches of Libraries. 3rd Annual International Conference on Information System and Artificial Intelligence (Isai2018), 1069. doi:Unsp 012054 10.1088/1742-6596/1069/1/012054


Tam Metin: PDF

DOI: 10.15612/BD.2018.699

Bu çalışma Creative Commons Attribution 3.0 License ile lisanslanmıştır.
Her Hakkı Saklıdır © 2012 ÜNAK