Öz
Girit Adası’nın ismi bile akla birçok görüntü getirebilir: Örneğin gezilecek tarihi mekânlar, gürültü ve trafiğin yoğun olduğu ticaret kentleri, kırsal alanları kaplayan milyonlarca zeytin ağacı, tırmanılacak dağlar…(Bennett, 2004) Ancak bu çalışmada Girit’in tartışılmaz doğal güzelliğinden değil bir kısmı kaybolan diğer kısmı ise birkaç farklı kurum tarafından muhafaza edilen arşivinden bahsedilecektir. Söz konusu arşiv malzemesi yaklaşık 15.000 belgeden ve 100.000’den fazla da dijital görüntüden oluşmakta olup Girit’teki evkafa ait ve burada yaşayan Müslüman toplumun günlük yaşayışını yansıtmaktadır.
Bu makalede, daha çok İstanbul’da yaşayan Rumlar ile Batı Trakya’daki Türkler dışından kalan mübadiller için 1925 yılında imzalanan protokol gereğince Türkiye’ye gönderilen Girit belgelerinin günümüze nasıl ulaştıklarına yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Girit, Mübadele, Arşiv, SALT
Referanslar
- Adıyeke, A.N. (1993). Girit’in Mehmet Ali Paşa Yönetimindeki Durumuna Dair Bir Rapor. Türk Tarih Belgeleri Dergisi, XV(19), 293-315.
- Adıyeke, A.N. (2000). Mübadeleye Dair Gizli Kalmış Bir Arşiv. Toplumsal Tarih, C.XIII(S.76), 17-20.
- Adıyeke, A.N. (2006). Turhan Paşa’nın Girit Valiliği ve Girit Hakkında Raporları. Fethinden kaybına Girit. İstanbul: Babıali Kültür Yayıncılığı.
- Bennett, Lindsey (2004). Girit Cep Rehberi (M. D. Doğan, Trans. E. Özen Ed.). Ankara: Dost Kitapevi.
- Ekşigil, Adnan. (1987). Girit Kadı Defterleri. Tarih ve Toplum Aylık Ansiklopedik Dergi, 43(8).
- Greene, M. (2000). A Shared World: Christians and Muslims in the Early Modern Mediterranean: Princeton University Press.
- Tukin, Cemal. (1977). Girit İslâm Ansiklopedisi (Vol. 4, pp. 791). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı.
Lisans
Telif Hakkı (c) 2014 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.
