Öz

İçinde yaşadığımız toplum giderek çeşitlenmektedir. Uluslararası göç hareketleri birçok ülkede kültürel çeşitliliği artırmaktadır. Kültürel ve dilsel çeşitliğe sahip toplumlarda bilgi kaynaklarının ve hizmetlerinin sağlanmasında her türden kütüphane adres gösterilmektedir. Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kuruluşları Federasyonu (IFLA) tarafından yayımlanan Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi’ne göre toplumda her bireyin kütüphane ve bilgi hizmetlerine tam ve eksiksiz erişme hakkı vardır. Dezavantajlı gruplar olarak adlandırılan azınlıklar, göçmenler gibi kültürel ve dilsel çeşitliliğe sahip topluluklara bilgi hizmetlerinin sağlanmasında özel önem gösterilmelidir.

Halk kütüphaneleri bilginin demokratikleşmesinde sosyal aracı niteliğindeki önemli kurumlar arasındadır. Göçmenlerin sosyal ve kültürel bütünleşme sürecinde sosyal değişimin sağlanacağı yegâne kuruluşlar halk kütüphaneleridir. Ev sahibi ülkenin değerlerinin kavranması, vatandaşlık bilincinin kazandırılması ve yeni bir kültüre uyumun sağlanması aşamasında göçmenleri yeni hayatlarına hazırlarlar. Kütüphaneler kullanıcıların bilgiye erişmesini sağlamanın ötesinde onların toplumsal katılımını artırmak amacıyla bilgi ve becerilerini geliştirecek alanlar yaratırlar.

Örgün ve yaygın eğitimde, gündelik yaşamda yaşam boyu öğrenmenmenin kilit noktası olan bilgi okuryazarlığı becerileri göçmenler ve yabancılar tarafından göç ettikleri ülkeye uyum sağlayabilmeleri ve bu uyumu sürdürebilmeleri için geliştirmeleri gereken temel beceriler arasındadır. Bilgiye nasıl erişileceğinin ve kullanılacağının etkin bir şekilde öğrenilmesi göçmenler arasında sosyal bütünleşmeyi artırıcı faktörler arasındadır. Bu nedenle dezavantajlı gruplara yönelik özel hazırlanmış bilgi okuryazarlığı programları halk kütüphanelerinin öncelikleri arasında yer almalıdır.

Bu çalışmada, çok kültürlü toplumlarda bilgi okuryazarlığı becerileri göçmenlerin sosyal bütünleşmelerini artırıcı bir faktör olarak ele alınmaktadır. Türkiye’de yaşayan yabancıların bilgi gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla uygulanan anket sonuçları, bilgi gereksinimlerinin önem düzeyi ve bu gereksinimlerin karşılanma düzeyi sunulmaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular aynı zamanda kültürel ve dilsel çeşitliliğe sahip toplulukların özel bilgi gereksinimlerini karşılayacak bilgi okuryazarlığı programlarının geliştirilmesine yönelik öneriler sunmak amacıyla kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bilgi okuryazarlığı, Halk kütüphaneleri, Çok kültürlü toplum, Çok dilli toplum, Göçmenler, Türkiye

Referanslar

  1. ALA (1989). Presidential Committee on Information Literacy: Final report. Retrieved May 7, 2011 from http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/acrl/publications/whitepapers/presidential.cfm
  2. Aleksandria proclamation on information literacy and lifelong learning: Beacons of the information society. (2005). Retireved May 7, 2011 from http://archive.ifla.org/III/wsis/BeaconInfSoc.html
  3. Anderson T.B., Olives, T., Larsen, K., and Pereira, A. (2007). Health literacy in native Spanish speaking immigrants in Minneapolis. Travel Medicine and Infection Disease, 5(6), 410.
  4. Australian Library and Information Association Statement on Information Literacy for All Australians. (2006). Retrieved May 7, 2011 from http://www.alia.org.au/policies/information.literacy.html
  5. Bundy, A. (Ed). (2004). Australian and New Zealand information literacy framework: principles, standards and practice (2nd ed). Adelaide: ANZIIL.
  6. Currie, P. and Cray, E. (2004). ESL literacy: language practice or social practice? Journal of Second Language Writing, 13(2), 111-132
  7. Dudziak, E.A. (2006). Information literacy as an emancipatory process directed to social inclusion in a knowledge society. Paper presented at IFLA General Conference and Council World Library and Information Congress, Seoul, Republic of Korea.
  8. Eurostat. (2010). Population and social conditions, Retrieved March 25, 2011 from http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-10-045/EN/KS-SF-10-045-EN.PDF
  9. Council of European Union. (2004). Joint Report on Social Inclusion. Retrieved April 28, 2011 from http://ec.europa.eu/employment_social/soc-prot/soc incl/final_joint_inclusion_report_2003_en.pdf
  10. Garner, S.D. (ed.) (2006). High-level colloquium on information literacy and lifelong learning: Report of a meeting sponsored by the United Nations Education, Scientific, and Cultural Organisation (UNESCO), National Forum on Information Literacy (NFIL) and the International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA), Bibliotheca Alexandrina, Alexandria, Egypt November 6-9, 2005. Retrieved May 7, 2011 from http://unesdoc.unesco.org/images/0014/001448/144820e.pdf
  11. Gilton, D.L. (2005). Culture shock in the library: Implications for information literacy instruction. Research Strategies, 20(4), 424-432.
  12. IFLA. (2005). Defining multiculturalism. Retrieved October 15, 2010 from http://www.ifla.org/VII/s32/index.htm
  13. IFLA. (2006). Guidelines on information literacy for lifelong learning. Retrieved 14 April, 2011 from http://www.ifla.org/files/information-literacy/publications/ifla-guidelines-en.pdf
  14. IFLA. (2008). Multicultural library manifesto. IFLA Section on Library Services to Multicultural Populations Retrieved April 14, 2011 from http://archive.ifla.org/VII/s32/pub/MulticulturalLibraryManifesto.pdf
  15. IFLA. (2009). Multicultural communities: guidelines for library services (3rd edition), Retrieved October 15, 2010 from http://archive.ifla.org/VII/s32/pub/guide-e.pdf
  16. Information literacy. Wikipedia. Retrieved May 8, 2011 from http://en.wikipedia.org/wiki/Information_literacy
  17. Jönsson-Lanevska, Y. (2005). The gate to understanding: Swedish libraries and Immigrants. New Library Word 106(3/4),128-140.
  18. Kreps, G.L. and Lisa Sparks. (2008). Meeting the health literacy needs of immigrant populations. Patient Education and Counseling 71(3), 328-332.
  19. Larsen, J.I., Jacobs, D.L., and van Vlimmera, T. (2003). Cultural Diversity: How public libraries can serve the diversity in the community. Retrieved January 12, 2011 from http://conferences.alia.org.au/alia2004/pdfs/vlimmeren.t.paper.pdf
  20. Multicultural Center Prague (2005). Libraries for all: the role of the public libraries in a multicultural society, Retrieved February 13, 2011 from http://www.mkc.cz/uploaded/download/Regional_report_eng.pdf
  21. Rasmussen, R. and Kolarik, I. (1981). Library services in multicultural Australia. Multiculturalism and libraries. In Proceedings of the National Conference on Muliculturalism and Libraries. (pp. 7-11). Melbourne: Monash University, Australia.
  22. Simsova, S. (1992). Multicultural Populations: Their nature and needs. In F. Zielinska and F.T. Kirkwood. (Ed.), Multicultural Librarianship: An International Handbook (pp.11-18). München: K.G. Saur.
  23. Taylor, C., Appiah, K.A., Habermas, J. Rockerfellar, S.C., Walzer, M. and Wolf, S. (1994). Multiculturalism: Examining the politic of recognition. Princeton, NJ: Princeton University.
  24. TÜİK, (2010). Ülkelere gore yurtdışından gelen göç, Retrieved March 15, 2011 http://www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=167

Lisans

Telif Hakkı (c) 2013 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Oğuz, E. S., & KURBANOĞLU, S. (2013). Çok Kültürlü Toplumlarda Bilgi Okuryazarlığı Aracılığıyla Sosyal Bütünleşmenin Artırılması. Bilgi Dünyası, 14(2), 270-290. https://doi.org/10.15612/BD.2013.121