Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de Yönetim Bilişim Sistemleri (YBS) anabilim dalında 2006 ile 2018 yılları arasında tamamlanan yüksek lisans ve doktora tezlerinin atıf analizini yapmak ve tezlerin kaynakçalarında yer alan atıfları bibliyometrik özellikleri açısından incelemektir. Çalışmanın amacı doğrultusunda 173’ü yüksek lisans 4’ü doktora olmak üzere toplam 177 lisansüstü tez, atıf analizi yöntemiyle incelenmiş ve tezlerin genel ve bibliyometrik özellikleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular YBS anabilim dalında yılda ortalama 14 tezin tamamlandığını ve tamamlanan tez sayısının yıllara göre dağılımında herhangi bir eğilimin olmadığını göstermektedir. Tezlerin büyük bir çoğunluğu Boğaziçi Üniversitesi (%45) ve Gazi Üniversitesi (%26)’nde yapılmıştır. Anabilim dalında yapılan tezler ortalama 121 sayfa uzunluğundadır. Tezlerdeki ortalama atıf sayısı ise 76’dır. Tezlerdeki atıfların %52’si dergilere, %27’si kitaplara, %14’ü elektronik kaynaklara, %5’i tezlere, %2’si ise diğer türlerdeki yayınlara yapılmıştır. Tezlerde en çok kullanılan yayın türü olan dergilerin yarısından fazlasının (%61) yayın dili İngilizcedir. En sık atıf yapılan dergiler arasında “Information Management”, “Management Information Systems (MIS) Quarterly” ve “Journal of Marketing” dergileri başta gelmektedir. En sık atıf yapılan yazarlar ise “Fred. D. Davis”, “Viswanath Venkatesh” ve “Icek Ajzen” olarak sıralanmaktadır. Tezlerde atıf yapılan kaynakların yarı-yaşamı ise 7,3 yıl olarak hesaplanmıştır. Bu çalışma, Türkiye’de YBS anabilim dalında üretilen tezlerin atıf analizi yöntemiyle değerlendirildiği ilk araştırmadır. Bu yönüyle, çalışma ülkemizde YBS alanının entelektüel özelliklerinin belirlenmesi ve alana ilişkin temel bilgi kaynakları koleksiyonlarının oluşturulması açısından önem taşımaktadır. Bununla birlikte, çalışmanın ilerleyen dönemlerde ülkemizde YBS disiplininde/alanında üretilen lisansüstü tezlerin yanı sıra, diğer kaynak türlerine ilişkin yapılacak benzer atıf analizi ve bibliyometrik çalışmalar için de örnek bir çalışma olması öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Atıf analizi, bibliyometri, yönetim bilişim sistemleri, lisansüstü tezler

Referanslar

  1. Al, U. ve Doğan, G. (2012). Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tezlerinin atıf analizi. Türk Kütüphaneciliği, 26(2), 349-369. http://tk.org.tr/index.php/TK/article/view/331/323 adresinden erişildi.
  2. Al, U. ve Tonta, Y. (2004). Atıf analizi: Hacettepe Üniversitesi Kütüphanecilik Bölümü tezlerinde atıf yapılan kaynaklar. Bilgi Dünyası, 5(1), 19-47. http://bd.org.tr/index.php/bd/article/viewFile/220/206 adresinden erişildi.
  3. Bensghir, T. K. (2002). Türkiye’de yönetim bilişim sistemleri disiplinin gelişimi üzerine düşünceler. Amme İdaresi Dergisi, 35(1), 77-103. http://194.27.218.22/resimler/ekler/bc4febf10890e48_ek.pdf?dergi=Amme%20Idaresi%20Dergisi adresinden erişildi.
  4. Boğaziçi Üniversitesi. (t.y.). YBS Bölümü’ne hoşgeldiniz. http://www.mis.boun.edu.tr/ adresinden erişildi.
  5. Canata, F., Çapkın, Ç., Doğan, G., Sünger, B. ve Oynak, E. (2017). İstanbul Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü lisansüstü tezlerinin atıf analizi. Türk Kütüphaneciliği, 31(1), 31-46. doi: 10.24146/tkd.2017.1
  6. Cheon, M. J., Choong, C., Lee, C. C. ve Grover, V. (1992). Research in MIS—points of work and reference: A replication and extension of the Culnan and Swanson study. ACM SIGMIS Database: the DATABASE for Advances in Information Systems, 23(2), 21-29. doi: 10.1145/141342.141355
  7. Clarivate Analytics. (2018). Incites Journal Citation Reports. http://ipscience-help.thomsonreuters.com/incitesLiveJCR/8275-TRS.html adresinden erişildi.
  8. Cocosila, M., Serenko, A. ve Turel, O. (2011). Exploring the management information systems discipline: A scientometric study of ICIS, PACIS and ASAC. Scientometrics, 87(1), 1-16. doi: 10.1007/s11192-010-0331-4
  9. Culnan, M. (1986). The intellectual development of management information systems, 1972-1982: A co-citation analysis. Management Science, 32(2), 156-172. doi: 10.1287/mnsc.32.2.156
  10. Culnan, M. ve Swanson, E. B. (1986). Research in management information systems 1980-1984: Points of work and reference. MIS Quarterly, 10(3), 289-302. doi: 10.2307/249263
  11. Garfield, E. (1965). Can citation indexing be automated? Essays of an Information Scientist, 1, 84-90. http://www.garfield.library.upenn.edu/essays/V1p084y1962-73.pdf adresinden erişildi.
  12. Garfield, E. (1993). SCI journal citation reports: a bibliometric analysis of science journals in the ISI database. Philadelphia, PA.: Institute for Scientific Information, Inc.
  13. Gazi Üniversitesi. (t.y.). Gazi Üniversitesi Bilişim Enstitüsü tarihsel gelişim. http://be.gazi.edu.tr/posts/view/title/tarihsel-gelisim-201004?siteUri=be adresinden erişildi.
  14. Hoffmann, K. ve Doucette, L. (2012). A review of citation analysis methodologies for collection management. College & Research Libraries (C&RL), 73(4), 321-335. doi: 10.5860/crl-254
  15. Kostoff, R. N. (1998). The use and misuse of citation analysis in research evaluation. Scientometrics, 43(1), 27-43. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/BF02458392.pdf adresinden erişildi.
  16. Malin, M. V. (1968). Science Citation IndexR: A new concept in indexing. Library Trends, 16(3), 374-387. http://hdl.handle.net/2142/6392 adresinden erişildi.
  17. Mohanty, B. (2014). Management Information Systems Quarterly (MISQ): A bibliometric study. Library Philosophy and Practice (e-journal). http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/1119 adresinden erişildi.
  18. Mohanty, B. ve Sahoo, J. (2016). The intellectual patterns of management information system research: A bibliometric study on International Journal of Management Reviews. Library Philosophy and Practice (e-journal). 1402. http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/1402 adresinden erişildi.
  19. Narin, F. (1976). Evaluative bibliometrics: The use of publication and citation analysis in the evaluation of scientific activity. New Jersey: Computer Horizons, Inc.
  20. Özköse, H. (2017). Yönetim bilişim sistemleri alanının Türkiye ve dünya’daki bibliyometrik analizi ve haritası (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
  21. Palvia, P., Leary, D., Mao, E., Midha, V., Pinjani, P. ve Salam, A. F. (2004). Research methodologies in MIS: An update. Communications of the Association for Information Systems, 14, 526-542. doi: 10.17705/1CAIS.01424
  22. Palvia, P., Mao, E., Salam, A. F. ve Soliman, K. S. (2003). Management information systems research: What’s there in a methodology? Communications of the Association for Information Systems, 11, 289-309. doi: 10.17705/1CAIS.01116
  23. Pendlebury, D. A. (2008). Using bibliometrics in evaluating research: a guide to evaluating research performance with citation data. Philadelphia, PA USA: Research DEpartment, Thomson Reuters.
  24. Shiau, W.L., Chen, S.Y. ve Tsai, Y.C. (2015). Management information systems issues: Co-citation analysis of journal articles. International Journal of Electronic Commerce Studies, 6(1), 145-162. doi: 10.7903/ijecs.1393
  25. Smith, L. C. (1981). Citation analysis. Library Trends, 30(1), 83-106. http://hdl.handle.net/2142/7190 adresinden erişildi.
  26. Spearman, C. (1910). Correlation calculated with faulty data. British Journal of Psychology, 3, 271-295. doi:10.1111/j.2044-8295.1910.tb00206.x
  27. Tonta, Y. ve Al, U. (2006). Scatter and obsolescence of journals cited in theses and dissertations of librarianship. Library & Information Science Research, 28(2), 281-296. doi: 10.1016/j.lisr.2006.03.006
  28. Tonta, Y. ve Ünal, Y. (2008). Dergi kullanım verilerinin bibliyometrik analizi ve koleksiyon yönetiminde kullanımı. Türk Kütüphaneciliği, 22(3), 335-350. http://www.tk.org.tr/index.php/TK/article/view/523/516 adresinden erişildi.
  29. Yarlıkaş, S. (2015). Yönetim bilişim sistemleri disiplininin Türkiye’deki mevcut durumu üzerine bir inceleme. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 5(2), 136-147. doi: 10.5961/jhes.2015.116
  30. Ziman, J. (1968). Public knowledge: Essay concerning the social dimesion of science. New York: Cambridge University Press.

Lisans

Telif Hakkı (c) 2019 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Şerefoğlu Henkoğlu, H., Mizanlı, M. C., & Barutcu, S. (2019). Türkiye’de Yönetim Bilişim Sistemleri Alanındaki Tezlerin Atıf Analizi. Bilgi Dünyası, 20(2), 95-117. https://doi.org/10.15612/BD.2019.741