Öz

Otorite dizinleri, kütüphane dermesinin etkin ve doğru bir şekilde kullanıcıyla paylaşılmasını kolaylaştırdığı gibi, ulusal ve uluslararası standartlaşmanın sağlanması konusunda anahtar bir role sahiptir.  Yazar adlarının bilgiye erişimde tarama seçeneği olarak ilk önce tercih ediliyor olması, yazar otorite dizinlerinin gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Yazar otorite dizinleri kütüphane dermesinin kontrolü noktasında bir zorunluluk olarak görülmektedir. Bu doğrultuda çalışmada yazar otorite dizinlerinin gerekliliği, bibliyografik kontrol açısından önemi ve otorite dizini oluşturulurken karşılaşılan sorunlar tartışılmaktadır. Araştırma kapsamında örneklem olarak seçilen Ankara Üniversitesi Kütüphanesi kataloğundaki 8980 bilgi kaynağı incelenmiştir. Aynı zamanda yazarlara ait farklı isim ve mahlasların belirlenebilmesi için mevcut basılı kaynaklar, veri tabanları ve elektronik kaynaklar incelenmiştir. Ayrıca VIAF üzerinde yer alan Türk yazarlara ait otorite kayıtları Ankara Üniversitesi Kütüphanesi kayıtları ile karşılaştırılmış, yazar giriş tutarlılıkları ve hataları belirlenmiştir. VIAF ve RDA rehberliğinde bir yazar otorite dizini hazırlanırken hangi kurallar ve ilkelerin dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır. Araştırma sonucunda yazar otorite dizinlerinin nasıl hazırlanacağı ve kullanımının yaygınlaştırılması doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Otorite kontrolü, otorite kaydı, otorite dizini, yazar otorite dizini, yazar adları

Referanslar

  1. Altınkaynak, H. (2008). Türk edebiyatında yazarlar ve şairler sözlüğü: Türk edebiyatında kim kimdir? Doğan Kitap.
  2. Artan, G. (1989). Soyadı kullanmayan ve soyadı değişen yazarların soyadını bulma kılavuzu. Türk Kütüphaneciliği, 3(3), s. 137-152. www.tk.org.tr/index.php/TK/article/download/1274/1267
  3. Bennett, R., Dittrich, C. H., O’Neill, E. T. ve Tillett, B. B. (2006, 31 Ağustos). VIAF (Virtual international authority file): Linking die Deutsche Bibliothek and Library of Congress name authority files. http://origin-archive.ifla.org/IV/ifla72/papers/123-Bennett-en.pdf
  4. Berker, A. ve Parmaksızoğlu, İ. (1958). Yazma ve eski basma kitapların tasnif ve fişleme kılavuzu ve İslam dini ilimleri cetveli. Maarif Vekaleti.
  5. Bibliyografya. (2019). Yazar biyografileri. https://www.biyografya.com/biyografiler/
  6. Binark, N. ve Arslanbek, S. (1971). Tanzimattan bugüne Türk yazı hayatında takma adlar indeksi. Türk Kütüphaneciler Derneği.
  7. Bloomberg, M. ve Evans, G. E. (1989). Kütüphane teknisyenleri için teknik hizmetlere giriş. (N. Tuncer, Çev.).Türk Kütüphaneciler Derneği.
  8. Bourdon, F. ve Boulet, V. (2011, 30 Haziran). VIAF: A hub for a multilingual access to varied collections. in world library and information congres: 78th IFLA general conference and assembly. https://cfwww.ifla.org/past-wlic/2011/79-bourdon-en.pdf
  9. Burke, S. K. ve Shorten, J. (2010). Name authority work today: A comparison among types of academic libraries. Library Resources & Technical Services 54(1), 4–20. https://journals.ala.org/index.php/lrts/article/view/5050
  10. Byrum Jr. J. D. (2009). NACO: a cooperative model for building and maintaining a shared name authority database. Cataloging & Classification Quarterly, 38(3-4), 237-249. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1300/J104v38n03_18
  11. Carrasco, R. C., Serrano, A. ve Buergo, R. C. (2016). A Parser for authority control of author names in bibliographic records. Information Processing & Management, 52(5), 753-764. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2016.02.002
  12. Çakır, F. (2000). Sosyal Bilimlerde İstatistik. Alfa.
  13. Dursun, A. (1991). Yetke dizimi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  14. Erünsal, İ. E. (1995). Yazma eserlerin kataloglanmasında karşılaşılan güçlükler I: Eser ve müellif adının tespiti. Hakkı Dursun Yıldız armağanı içinde (ss. 233-243). Marmara Üniversitesi.
  15. Functional Requirements for Bibliographic Data. (2013). http://www.ifla.org/files/assets/cataloguing/frad/frad_2013.pdf
  16. Functional Requirements and Numbering of Authority Records. (2013). Functional requirements for authority data: A conceptual model. http://www.ifla.org/files/assets/cataloguing/frad/frad_2013.pdf
  17. Güntekin, R. N. (1989). Hatıra defteri. Argos Dergisi, 16. https://core.ac.uk/download/pdf/38330223.pdf
  18. Hakbilen, N. (1984). Kütüphanelerimizin yazar adlarıyla ilgili sorunları. Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni, 4, 158-165.
  19. Hamzaoğlu, G. (2015). Şarkiyat yazarlarında otorite dizin sorunu: Ankara Üniversitesi örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
  20. Hickey, T. B. ve Toves, J. A. (2014, Temmuz/Ağustos). Managing ambiguity in VIAF. D-Lib Magazine, 20(7/8). Doi: 10.1045/july2014-hickey
  21. Hu, L., Tam, O. ve Lo, P. (2004) Chinese name authority control in Asia: An overview. Cataloging & Classification Quarterly, 39(1-2), 465-488. Doi: 10.1300/J104v39n01_14
  22. Johnston, S. H. (1989). Current offerings in automated authority control: A survey of vendors. Information Technology and Libraries, 8(3), 236- 264. https://search.proquest.com/docview/215839946?accountid=15410
  23. Keseroğlu, H. (2006). Kataloglama kuralları: Anglo-Amerikan kataloglama kuralları 2. (Gözden geçirilmiş genişletilmiş 4. bs). Mep Kitap.
  24. Loesch, M. F. (2011). VIAF (The virtual international authority file) – http://viaf.org. Technical Services Quarterly, 28(2), 255-256. Doi: 10.1080/07317131.2011.546304
  25. MacEwan, A. (2013, 4 Kasım). Discussion paper for PCC Policy Committee: ISNI, VIAF and NACO and their relationship to ORCID. http://www.loc.gov/aba/pcc/documents/ISNI%20PoCo%20discussion%20paper%202013.docx
  26. Miksa, S. (2008). A survey of local library cataloging tool and resource utilization. Journal of Education for Library and Information Science, 49(2), 128-146. http://www.jstor.org/stable/40323781
  27. Online Computer Library Center [OCLC]. (2012). VIAF: Fichier d’autorité international virtuel. https://www.oclc.org/research/activities/viaf.html
  28. Özel, N. (2015). Bilginin düzenlenmesine yönelik yeni bir standart: Resource Description and Access (RDA). Bilgi Dünyası, 16(1), 23-44. https://bd.org.tr/index.php/bd/article/view/86/79
  29. Soy Adı Kanunu, T. C. Resmi Gazete (2741, 2 Temmuz 1934).
  30. Rowley, J. (1996). Bilginin düzenlenmesi, bilgi erişime giriş (S. Karakaş, Çev.). Türk Kütüphaneciler Derneği Ankara Şubesi.
  31. Sefercioğlu, N. (2003). Kataloglama için kurallar. Milli Kütüphane.
  32. Sefercioğlu, N., Çapar, B. ve Ertunç, A. (1980). Kataloglama kuralları. TÜRDOK.
  33. Snyman, M. M. M. ve van Rensburg, M. J. (2000). Revolutionizing name authority control. Proceedings of the fifth ACM Conference on Digital Libraries, 185-194. https://doi.org/10.1145/336597.336660
  34. Taylor, A. G. ve Tillett, B. B. (2004). Authority control in organizing and accessing information: definition and international experience. Psychology Press.
  35. Thompson, K. J. (2016). More than a name: A content analysis of name authority records for authors who self-identify as trans. Library Resources & Technical Services, 60(3), 140-155. https://doi.org/10.5860/lrts.60n3.140
  36. Tillett, B. B. (1989). Considerations for authority control in the online environment: Cataloging & Classification Quarterly, 9(3), 1-11. Doi: 10.1300/J104v09n03_01.
  37. Tillett, B. B. (2000). Authority control on the Web. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED454864.pdf
  38. Tillett, B. B. (2004). Authority Control: State of the Art and New Perspectives.Cataloging & Classification Quarterly, 38(3-4), 23-41. Doi: 10.1300/J104v38n03_04
  39. Tsui, S. L. ve Hinders, C. F. (1999). Cost-effectiveness and benefits of outsourcing authority control. Cataloging & Classification Quarterly, 26(4), 43-61. https://doi.org/10.1300/J104v26n04_04
  40. The Getty Research Institute (2017, 7 Mart). Union list of artist names. https://www.getty.edu/research/tools/vocabularies/ulan/
  41. Weber, J. (2004). LEAF: Linking and exploring authority files. Cataloging & Classification Quarterly, 38(3-4), 227-236. Doi: 10.1300/J104v38n03_17
  42. Wells, K. L. (2001). Authority control in Mississippi public and academic libraries. Technical Services Quarterly, 18(2), 1-14. Doi: 10.1300/J124v18n02_01
  43. Williams, H. (2010). Cleaning up the catalogue. Library & Information Update, 9(1), 46–48. http://eprints.lse.ac.uk/27853/
  44. Wolverton, R. (2005). Authority control in academic libraries in the United States: A survey. Cataloging & Classification Quarterly, 41(1), 111–131. Doi: 10.1300/J104v41n01_06
  45. Yalmanoğlu, N. (1987). Değişik edebiyatların yazarlarına göre Dewey sınıflama numaraları dizini. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  46. Zhu, L. ve Von Seggern, M. (2005). Vendor-supplied authority control: Some realistic expectations. Technical Services Quarterly, 23(2), 49–65. Doi: 10.1300/J124v23n02_04

Lisans

Telif Hakkı (c) 2021 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Koç, O., & Atılgan, D. (2021). Yazar Otorite Dizininde Karşılaşılan Sorunlar: Ankara Üniversitesi Örneği. Bilgi Dünyası, 22(1), 1-30. https://doi.org/10.15612/BD.2021.550