Öz

Kütüphaneler, bilgiye erişim sağlayan ve toplumsal gelişimi destekleyen hizmet kurumlarıdır. Günümüzde kütüphanelerin işlevleri, sadece bilgiye erişimle sınırlı kalmayıp, sürdürülebilirlik anlayışı çerçevesinde topluma uzun vadeli katkılar sağlamayı da kapsamaktadır. Sürdürülebilirlik bağlamında ele alınan bu çalışmada, yeşil kütüphanelerin gelişimi, önemi ve uygulama alanları incelenmektedir. Konu kütüphanecilik kapsamında değerlendirilerek çalışmada yeşil bina ve yeşil kütüphane kavramlarının farklı olduğuna dikkat çekilmektedir. Çalışma, yeşil kütüphanelerin bir binadan daha fazlası olduğunu ve konunun kapsamlı ele alınması gerektiğini göstermek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yeşil kütüphane olarak ifade edilen kütüphanelerden biri Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kuruluşları Federasyonu (IFLA) yeşil kütüphane ödülü alan diğeri Enerji ve Çevresel Tasarımda Liderlik (LEED) yeşil bina sertifikasına sahip olan iki örnek seçilmiş ve incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden belgesel tarama yöntemi kullanılarak ayrıntılı bir literatür taraması yapılmış ve mekânsal ihtiyaçların analizi, tespiti ve çözüm sürecinin hızlandırılması amacıyla gözlem veri toplama tekniği kullanılmıştır. Gözlem süreci, tam gözlem rolü esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, yeşil kütüphaneler yeni beceriler ve yeni bilgileri içerisinde barındırmakla beraber yeni tutumları da gerektirmektedir. Bu bağlamda yeşil kütüphanelerin sadece bir binayı ifade etmediğine dikkat çekmek adına araştırma kapsamında yeşil kütüphane bileşenleri odaklı öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, sürdürülebilir kütüphane, yeşil kütüphane, yeşil bina, sürdürülebilir tasarım, LEED

Referanslar

  1. Akbulut, M., Alaca, E., Büyükçolpan, T., Cevher, N., Kurbanoğlu, S., Soylu, D., ve Yıldırım, B. F. (2018). Üniversite kütüphanelerinde yeşil (çevreci) yaklaşımlar: Türkiye genelinde bir araştırma. Bilgi Dünyası, 19(2), 203-230. doi: 10.15612/BD.2018.693
  2. Antonelli, M. (2008). The green library movement: an overview and beyond. Electronic Green Journal, 1(27). https://doi.org/10.5070/G312710757
  3. Aulisio, G.J. (2013). Green libraries are more than just buildings. Electronic Green Journal, 1(35), 1-10. https://doi.org/10.5070/G313514058
  4. Bhattarai, B., ve Bhattarai, B. S. (2023). Green building approach towards achieving sustainability in Nepal. American Journal of Modern Energy, 9(2), 27-35.
  5. Carr, M. M. (2013). The green library planner. Scarecrow Press.
  6. Cole, L. B. (2019). Green building literacy: A framework for advancing green building education. International Journal of STEM Education, 6, 18. https://doi.org/10.1186/s40594-019-0171-6
  7. Environment Sustainability and Libraries Special Interest Group. (2023, 21 Ekim). https://www.ifla.org/ifla-green-library-award-2023-winners-results/
  8. Güler, A., Halıcıoğlu, M. B., ve Taşğın, S. (2015). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma. Seçkin Yayıncılık.
  9. HTLand. (2023, 22 Ekim). Vietnam-Alman uluslararası üniversitesi hakkında bilgi. https://huytoanland.com.vn/thong-tin-truong-dai-hoc-quoc-te-viet-duc-vgu-binh-duong/
  10. Jankowska, M. A., ve Marcum, J. W. (2010). Sustainability challenge for academic libraries: Planning for the future. College & Research Libraries, 71(2), 160-170.
  11. Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Akademik Yayıncılık.
  12. Kibert, C.J. (2016). Sustainable construction: Green building design and delivery. John Wiley & Sons Inc.
  13. Kubba, S. (2016). Leed v4 practices, certification, and accreditation handbook. Elsevier.
  14. Miller, K. (2010). Public libraries going green. American Libraray Association.
  15. Montoya, M. (2011). Green building fundamentals: Practical guide to understanding and applying fundamental sustainable construction practices and the LEED system. Prentice Hall.
  16. Mulford, S. M., ve Himmel, N. A. (2010). How green is my library. ABC-CLIO.
  17. Octarino, C. N., ve Wahono, M. J. (2023). Green building concept implementation through appropriate site development (Case Study: Universitas Kristen Duta Wacana Yogyakarta). Swasto, D. F., vd. (Ed.). Prooceedings of the 6th international conference on indonesian architecture and planning (ICIAP 2022) (s.49-60) içinde. Singapore: Springer.
  18. Özkan, U. B. (2021). Eğitim bilimleri araştırmaları için doküman inceleme yöntemi. Pegem Akademi.
  19. Robertson, M. (2017). Sustainability Principles and Practice. Routledge
  20. Sahavirta, H. (2018). A garden on the roof doesn’t make a library green. Hauke, P., Charney, M., and Sahavirta, H. (Ed.). Going green: implementing sustainable strategies in libraries around the world (s. 5-21) içinde. Walter de Gruyter.
  21. Solanki, A., ve Nayyar, A. (2020). Green building management and smart automation. IGI Global.
  22. Subramanian, N. (2012). The principles of sustainable building design. Sabnis, G.M. (Ed.). Green building with concrete: Sustainable design and construction (s.37-88) içinde. CRC Press.
  23. Sustainable Development Goals (2023, 11 Eylül). The sustainable development agenda. https://www.un.org/sustainabledevelopment/development-agenda/
  24. Taylor, T. A. (2011). Guide to LEED 2009 estimating and preconstruction strategies. Wiley.
  25. United Nations General Assembly. (2023, 16 Eylül). Genel kurulun 25 Eylül 2015 tarihli toplantısında alınan karar. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://documentsdds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N15/291/89/PDF/N1529189.pdf?OpenElement
  26. United Nations Sustainable Development. (2023, 10 Ekim). Contribution of libraries to the SDGs. https://sdgs.un.org/partnerships/contribution-libraries-sdgs
  27. U.S. Green Building Council. (2023, 21 Ekim). LEED sertifikasyon kılavuzu. https://www.usgbc.org/tools/leed-certification/cities-communities
  28. U.S. Green Building Council. (2014). LEED core concepts guide: An introduction to LEED and green building. U.S. Green Building Council.
  29. Vanderbilt University Library (2023, 22 Ekim). Jean and Alexander Heard kütüphaneleri. https://www.library.vanderbilt.edu/
  30. Vanderbilt University. (2023, 23 Ekim). You Visit. https://www.youvisit.com/
  31. Vietnamese-German University (2023, 21 Ekim). Vietnam - Alman Üniversitesi. https://vgu.edu.vn/web/cms/home
  32. Walsh, P. P., Banerjee, A., and Murphy, E. (2022). The UN 2030 agenda for sustainable development. Partnerships and the sustainable development goals (s. 1-12) içinde. Springer.
  33. Woodward, J. (2000). Countdown to a new library: Managing the building project. American Library Association.
  34. Wong, L. ve Lushington, N. (2018). The library in its social context. Lushington, N., Rudorf, W., and Wong, L. (Ed.). A design manual libraries (s. 10-15) içinde. Birkhauser.
  35. Worpole, K. (2013). Contemporary library architecture: A planning and design guide. Routledge.
  36. Yudelson, J. (2016). Reinventing green building: Why certification systems aren’t working and what we can do about it. New Society Publishers.

Lisans

Telif Hakkı (c) 2024 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Özdemir, E., & Arslantekin, S. (2024). Sürdürülebilirlik ve Kütüphanecilik Bağlamında Yeşil Kütüphaneler. Bilgi Dünyası, 25(2), 459-497. https://doi.org/10.15612/BD.2024.772