Abstract

Since the early 2000s, Türkiye has witnessed significant advancements in Open Access (OA) repositories, primarily in terms of quantitative aspects. Nevertheless, notable challenges persist concerning the quality of both archives and their contents. This research investigates the current state of Turkish universities’ OA repositories and policies. It relies on data collected from university and repository websites over a span of about two years (2019-2020), divided into three consecutive periods (June 2019, March 2020, November 2020). The significance of this time interval lies in the CoHE’s efforts towards university OA repositories during this time. We compared the data collected for the three periods with the data collected by CoHE based on university declarations for similar periods, resulting in a two-way analysis. According to the findings, there is an increase in the number of university OA repositories and records in these repositories, albeit not systematically. Universities that were established earlier have a greater presence of OA repositories than those established later, regardless of whether they are public or foundation universities. On the other hand, the number of records in university OA repositories is not affected by the university’s age, type, or the presence of an OA policy, even if such a policy is mandatory. This scenario indicates that the AE policies lack sufficient functionality. When compared to CoHE data, all three periods had more repositories, but the most significant difference was seen in the number of mandatory OA policies. According to CoHE data, the number of mandatory OA policies is significantly higher than what was found in the collected data, indicating a lack of knowledge among repository managers despite the numerous national events on OA. This study distinguishes itself from related previous research by examining the current situation of OA repositories in Türkiye across three consecutive periods, using data collected directly from primary sources, comparing this data with university declaration-based data from CoHE, and analyzing the contents of OA policies.

Keywords: Open access, open access repository, university open access repositories, open access policy, universities, Council of Higher Education, CoHE

References

  1. Afzali, M. (2009). Türkiye’de açık erişim, kurumsal arşivler ve akademik kütüphaneler [Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/467100
  2. Akbayrak, E. H., Bayram, Ö., Coşkun, C., Holt, İ., Karasözen, B. ve Tonta, Y. (2006). Institutional repository movement in Turkey. Open Scholarship 2006: New Challanges for Open Access Repositories, Glasgow, England. http://eprints.rclis.org/8325/
  3. Akın, S. (2018). Türkiye’de akademilerde açık erişim ve bir açık erişim modeli önerisi [Yüksek Lisans Tezi, Çankırı Karatekin Üniversitesi]. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/82990
  4. Alav, O. (2018). Türkiye’de kurumsal açık erişim arşiv yönetişimi üzerine bir araştırma ve model önerisi [Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/263479
  5. ANKOS. (2018). Anadolu Üniversite Kütüphaneleri Konsorsiyumu Derneği (ANKOS) faaliyet raporu, Haziran 2014—Mayıs 2016. https://ankos.org.tr/wp-content/uploads/2018/10/ANKOSDerne%C4%9Fi-Faaliyet-Raporu-2014-2016.pdf
  6. ANKOS. (2022). Genel Bilgi. https://ankos.org.tr/tr/hakkimizda/genel-bilgi/
  7. Back, M., Hendriks, F., Schönbrodt, F. ve NOSI. (2017). 7 Adımda şeffaf ve tekrarlanabilir araştırma yürütmek (H. E. Kocalar, Çev.). Netzwerk der Open-Science-Initiativen (NOSI). https://osf.io/tbkzh/
  8. BBY Haber. (2015, 2 Nisan). Dünyadaki açık arşiv siteleri arasında kaçıncı sıradayız? Bilgi ve Belge Yönetimi (BBY) Haber Portalı. https://www.bbyhaber.com/bby/2015/04/02/dunyadaki-acikarsiv-siteleri-arasinda-kacinci-siradayiz
  9. BOAI. (2002). Budapest Open Access Initiative (Turkish Translation). https://www.budapestopenaccessinitiative.org/boai-10-translations/turkish-translation
  10. BOAI. (2012). Budapest Open Access Initiative (Turkish Translation). https://www.budapestopenaccessinitiative.org/translations/turkish-translation
  11. Borgman, C. L. (2007). Scholarship in the digital age: Information, infrastructure, and the internet. MIT Press.
  12. Bulut, B., Çelik, S., Gürdal, G., Holt, İ., Kafalı Can, G., Madran, O. ve Tonta, Y. (2020). Türkiye’de açık erişim ve açık bilim. ÜNAK2020 Akademik Yayıncılık, Açık Bilim ve Kütüphane(ci)ler Sempozyumu, Yaşar Üniversitesi, İzmir. http://openaccess.ihu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12154/1262
  13. Cengiz, E. (2021). Türkiye’deki kurumsal akademik arşivler üzerine bir değerlendirme. Arşiv Dünyası, 8(1), 41-54. https://doi.org/10.53474/ad.855508
  14. Cohen, B. H. (2013). Statistical tests for ordinal data. Explaining Psychological Statistics içinde. John Wiley & Sons, Inc.
  15. DergiPark. (2023). Hakkında. https://dergipark.org.tr/tr/pub/page/about
  16. Dilek Kayaoğlu, H. (2006). Açık erişim kavramı ve gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye için anlamı. Türk Kütüphaneciliği, 20(1), 29-60.
  17. DOAJ. (2023). About DOAJ. https://doaj.org/about/
  18. Doğan, G. (2021). Türkiye’deki üniversitelerin akademik arşivleri: Mevcut durum. Yüksek Öğretim Dergisi, 20, 65-69.
  19. Doğan, G. (2019). Akademik arşivler ve mevcut durum. 7. Ulusal Açık Bilim Konferansı ve OpenAIRE Advance Çalıştayı, İzmir. https://libguides.iyte.edu.tr/OSandOpeAIREAdvance
  20. Doğan, G. (2020, 12 Şubat). Türkiye’deki akademik arşivlerin durumu. Sarkaç. https://sarkac.org/2020/02/turkiyedeki-akademik-arsivlerin-durumu/
  21. Ertürk, K. L. (2008). Türkiye’de bilimsel iletişim: Bir açık erişim modeli önerisi [Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/467538
  22. Ertürk, K. L. ve Küçük, M. E. (2010). Bilimsel bilginin görünürlüğü: Hacettepe Üniversitesi’nde açık erişim farkındalığı. Türk Kütüphaneciliği, 24(1), 63-93.
  23. Gürdal, G., Türkfidani, A., Kutlutürk, L., Çelik, S. ve Keten, B. (2012). Araştırma kurumları için OpenAIRE kılavuzu. Türk Kütüphaneciliği, 26(2), 416-438.
  24. Harman. (2023). Arşiv istatistikleri. https://harman.ulakbim.gov.tr/archiveStatistics
  25. Harnad, S. (1994, 28 Ocak). Subversive Proposal. https://groups.google.com/g/bit.listserv.vpiej-l/c/BoKENhK0_00?hl=en
  26. Hartel, R. (2022). Open access. Journal of Food Science, 87(2), 484-484. https://doi.org/10.1111/17503841.15255
  27. International Science Council. (2020). Open science for the 21st century: Draft ISC working paper, June 2020. International Science Council. https://council.science/wp-content/uploads/2020/06/International-Science-Council_Open-Science-for-the-21st-Century_Working-Paper-2020_compressed.pdf
  28. Karasözen, B., Zan, B. U. ve Atılgan, D. (2010). Türkiye’de açık erişim ve bazı ülkelerle karşılaştırma. Türk Kütüphaneciliği, 24(2), 235-257.
  29. MedOANet. (2013). MedOANet açık erişim politikaları uygulama ilkeleri. http://www.openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/handle/11655/11885
  30. Open-access. (2022). Cambridge Dictionary içinde. https://dictionary.cambridge.org/tr/s%C3%B6zl%C3%BCk/ingilizce/open-access
  31. OpenDOAR. (2023). OpenDOAR statistics. https://v2.sherpa.ac.uk/view/repository_visualisations/1.html
  32. PASTEUR4OA. (2015). Araştırma yapan kurumlar için açık erişim politikası geliştirme ve uygulama ilkeleri. https://zenodo.org/record/51940#.YILKJZAzaUk
  33. Pinfield, S., Wakeling, S., Bawden, D. ve Robinson, L. (2020). Open access in theory and practice: The theory-practice relationship and openness. Taylor & Francis. https://library.oapen.org/handle/20.500.12657/39922
  34. Poynder, R. (2019). Open access: Could defeat be snatched from the jaws of victory? https://richardpoynder.co.uk/Jaws.pdf
  35. ROARMAP. (2023). Welcome to ROARMAP. https://roarmap.eprints.org/
  36. Sarı, Ö. (2022). Türkiye’deki Üniversitelerin Açık Erişim Arşivlerinin ve Politikalarının Değerlendirilmesi [Yükseklisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/742256
  37. Scholastica. (2017, 8 Şubat). Universal green OA to solve serials crisis: Interview with Stevan Harnad. https://blog.scholasticahq.com/post/universal-green-oa-to-solve-serials-crisisstevan-harnad/
  38. Science Europe. (2022). Action Plan for Diamond Open Access. Science Europe. https://www.scienceeurope.org/our-resources/action-plan-for-diamond-open-access/
  39. Suber, P. (2012). Open access. MIT Press.
  40. Swan, A. (2012). Policy guidelines for the development and promotion of open access. https://bit.ly/3asB9zN
  41. Swan, A. (2015). Open Access policy effectiveness: A briefing paper for research institutions. http://www.pasteur4oa.eu/resources/131#.YoSl-ehByUk
  42. Taşkın, Z. (2022, Mart 22). Avrupa’da açık erişim ve araştırma değerlendirmesi üzerine umut verici gelişmeler. Sarkaç. https://sarkac.org/2022/03/osec2022/
  43. Tonta, Y. (2008). Open access and institutional repositories: The Turkish landscape. D. Bayır (Ed.), Turkish Libraries in Transition: New Opportunities and Challenges içinde (Cilt 1. 4, Sayı 1, ss. 27-47). Turkish Librarians’ Association. http://eprints.rclis.org/14703/
  44. Tonta, Y. (2015). Açık bilim ve açık erişim. Prof. Dr. İrfan Çakın’a Armağan içinde (ss. 235-250). Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü.
  45. Tonta, Y. (2005). Açık erişim ve kurumsal arşivler. 41. Kütüphane Haftası, Ankara. https://www.academia.edu/255196/A%C3%A7%C4%B1k_Eri%C5%9Fim_ve_Kurumsal_Ar%C5%9Fivler
  46. TÜBİTAK ULAKBİM. (2022). TÜBİTAK ULAKBİM Elmas Açık Erişim Eylem Planı’nı imzaladı. https://ulakbim.tubitak.gov.tr/tr/haber/tubitak-ulakbim-elmas-acik-erisim-eylem-planini-imzaladi
  47. UNESCO. (2021). UNESCO recommendation on open science. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379949.locale=en
  48. Waters, D. L. (2021). Opening the door to Open Access. Australasian Journal on Ageing, 40(3), 235-236. https://doi.org/10.1111/ajag.12996
  49. YÖK. (2023). YÖK Açık Erişim—Açık Bilim. https://acikerisim.yok.gov.tr/acik-erisim
  50. Yurtseven, M. (2019). Kurumsal akademik arşivlerde farkındalık oluşturma çalışmaları: İSTE Kurumsal Akademik Arşivi örneği. Türk Kütüphaneciliği, 33(3), 171-181.
  51. Zhang, L. ve Watson, E. M. (2017). Measuring the impact of gold and green open access. https://harvest.usask.ca/handle/10388/8089

Copyright and license

Copyright © 2023 The author(s). This is an open access article distributed under the Creative Commons Attribution License (CC BY), which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium or format, provided the original work is properly cited.

How to cite

Sarı, Özge, & Doğan, G. (2023). Open Access Repositories and Policies in Turkish Universities. Information World, 24(2), 165-194. https://doi.org/10.15612/BD.2023.727