Öz

Bugünün aday öğretmenleri, gelecek nesillerin işlevsel okuryazar olarak yetiştirilmesinde önemli bir sorumluluğa sahiptir. Ancak bu durum öğretmen adaylarının okumaya ilişkin nasıl bir tutuma sahip oldukları ile beraber, hangi gerekçelere dayalı olarak okudukları sorusunu da akla getirmektedir. Bu araştırma, sözü edilen soruya yanıt oluşturabilmek amacıyla var olan durumun betimlenmesine dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Pedagojik Formasyon grubunda öğrenim gören 132 öğretmen adayından, araştırmacı tarafından hazırlanmış anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmada öğretmen adaylarının kitap okumanın önemine ilişkin gerekçeleri sırasıyla, akademik, sosyal ve kişisel olmak üzere üç tema şeklinde ortaya çıkmıştır. Akademik olarak adlandırılan tema; bilgiyi elde etme, dil becerilerini geliştirme, eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirme olmak üzere üç alt temadan oluşmaktadır. Sosyal olarak adlandırılan ikinci tema; farklı bakış açılarını takdir etme, toplumda yer alma, farklı insanları/ kültürleri tanıma ve anlama, güncel olayların farkında olma, empati kurma şeklinde beş alt temadan oluşmaktadır. Kişisel olarak adlandırılan son tema ise, kişiliğimi geliştirme, yaşamımı düzenleme, rahatlama, keyif alma ve mutlu olma şeklinde beş alt tema olarak ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Okuryazarlık, Okuma tutumu, Okuryazar davranışı, Okuma alışkanlığı, Öğretmen adayı

Referanslar

  1. Allan J, Ellis S., & Pearson, C. (2005). Literature Circles, Gender and Reading for Enjoyment. Edinburgh: Scottish Executive.
  2. Applegate, A.J., & Applegate, M.D. (2004). The Peter effect: Reading habits and attitudes of preservice teachers. The Reading Teacher, 57(6), 554-563.
  3. Baker, L., & Wigfield, A. (1999). Dimensions of children’s motivation for reading and their relations to reading activity and reading achievement. Reading Research Quarterly, 34, 452-477.
  4. Barton, D., and Hamilton, M. (1998). Local Literacies: Reading and Writing in One Community. London/New York: Routledge.
  5. Başaran, M., & Erdem, İ. (2009). Öğretmen adaylarının güzel konuşma becerisi ile ilgili görüşleri üzerine bir araştırma. [An investigation of prospective teacher’ views of good speaking skills] Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(3), 743-754.
  6. Blum, H.T., Lipsett, L.R., & Yocom, D.J. (2002). Literature Circles: A Tool for Self-Determination in One Middle School Inclusive Classroom. Remedial and Special Education, 23, 2, 99-108.
  7. Borg, W.R., Gall, J.P., & Gall, M.D. (1993). Applying Educational Research: A Practical Guide. White Plains, NY: Longman.
  8. Cecile, M.A. (2010). Education majors’ text reading habits: How much are they reading? National Social Science Journal, 35(1), 14-22.
  9. Children’s Foundation Children’s Literature School [Çocuk Vakfı çocuk Edebiyatı Okulu] (2006). Türkiye Gerçeği Okumama Alıskanlığı: [Turkey’s Reality is its Habits of not Reading:] Türkiye’nin Okuma Alışkanlığı Karnesi. İstanbul: Çocuk Vakfı Çocuk Edebiyatı Okulu.
  10. Clark, C., & Rumbold, K. (2006). Reading for Pleasure: A Research Overview. London: National Literacy Trust.
  11. Cremin, T., Bearne, E., Mottram, M., & Goodwin, P. (2008a). Primary teachers as readers, English in Education, 42, 8-23.
  12. Çelen, F.K., Çelik, A., & Seferoğlu, S.S. (2011). Türk Eğitim Sistemi ve PISA sonuçları.[The Turkish Education System and the PISA Results] Akademik Bilişim, 2-4 February 2011. Malatya: İnönü Üniversitesi.
  13. Daniels, H. (2002). Literature Circles: Voice and Choice in Book Clubs and Reading Groups. 2d education. Portland, ME: Stenhouse Publishers.
  14. Denzin, N.K., & Lincoln, Y.S. (1998). Collecting and Interpreting Qualitative Materials. Thousand Oaks, CA: Sage.
  15. Dugdale, G., & Clark, C. (2008). Literacy Changes Lives: An Advocacy Resource. London: National Literacy Trust.
  16. Du Toit, C.M. (2001). The recreational reading habits of adolescent readers: A case study. Master’s thesis, University of Pretoria.
  17. Freire, P. (1983). The importance of the act of reading. Journal of Education. Boston University. Available at: http://sadzaban.com/files/WEEK9Freire.pdf (accessed 13 August 2011).
  18. Gallik, J.D. (1999). Do they read for pleasure? Recreational reading habits of college students. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 42(6), 480-488.
  19. Howard, V. (2011). The importance of pleasure reading in the lives of young teens: Self identification, self-construction and self-awareness. Journal of Librarianship and Information Science, 43(1), 46-55. Available at: http://lis.sagepub.com/content/43/1/46.refs.html (accessed on 20 January 2011).
  20. Karaşahin, M. (2009). İlköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin okuma kültürlerinin değerlendirilmesi. [Evaluation of Reading Culture of Teachers Working in Primary and Secondary Schools] Ankara: MEB Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı (EARGED) [Ankara: MEB Head of Education Research and Development Bureau].
  21. Krashen, S. (1993). The Power of Reading: Insights from the Research. Englewood, CO: Libraries Unlimited.
  22. Kuş, Z., & Türkyılmaz, M. (2010). Sosyal Bilgiler ve Türkçe Öğretmeni Adaylarının Okuma Durumlari: (İlgi, Alışkanlık ve Okuma Stratejilerini Kullanım Düzeyleri) [Reading Statuses of Social Studies and Turkish Language Prospective teachers (Their Attention, Habits and Levels of Using Reading Strategies)], Türk Kütüphaneciliği, 24(1), 11-32.
  23. Kuzu, T.S. (2013). Öğretmen Adaylarının Okumaya Karşı Tutumları ile Genel Kültür Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2(6), 55-72.
  24. Lone, F.A. (2011). Reading habits of rural and urban college students in the 21st century. Library Philosophy and Practice. Available at: http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/index.2.html (accessed 13 August 2011).
  25. Majid, S., & Tan, V. (2007). Understanding the reading habits of children in Singapore. Journal of Educational Media & Library Sciences, 45(2), 187-198.
  26. McElvain, C.M. (2010). Transactional literature circles and the reading comprehension of English learners in the mainstream classroom. Journal of Research in Reading, 33,2, 178-205.
  27. Ministry of National Education [Milli Eğitim Bakanlığı] (2003). PIRLS 2001 Uluslar arası okuma becerilerinde gelişim projesi ulusal rapor [The PIRLS 2001 National Report for the International Reading Skill Development Project]. Ankara: MEB Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı (EARGED) [Ankara: MEB Head of Education Research and Development Bureau].
  28. Miles, M.B., & Huberman, A.M. (1994). Qualitative Data Analysis. Thousand Oaks, CA: Sage.
  29. Ministry of Culture and Tourism [Kültür ve Turizm Bakanlığı] (2010). Türkiye Okuma Kültürü Haritasi. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı [Turkish Reading Culture Map. Ankara: Ministry of Culture and Tourism].
  30. Nathanson, S., Pruslow, J., & Levitt, R. (2008). The reading habits and literacy attitudes of inservice and prospective teachers. Journal of Teacher Education, 59(4), 313-321.
  31. National Endowment for the Arts (2007) To read or not to read: A question of national consequence. Research Report No.47. Washington, DC: National Endowment for the Arts.
  32. Oakey, S. (2007). Practitioners leading research – Weaving reading for pleasure into the skills for life adult literacy curriculum. Available at: http://www.nrdc.org.uk/publications_details.aspID=94 (accessed 20 January 2012).
  33. Odabaş, H., Odabaş, Z.Y., & Polat, C. (2008). Üniversite öğrencilerinin okuma alışkanlığı: Ankara Üniversitesi örneği. [Reading Habits of University Students: The Model of Ankara University]. Bilgi Dünyası, 9(2), 431-465.
  34. Oğuz, E., Yıldız, A., & Hayırsever, F. (2009). Assessing reading habits of future classroom teachers in the context of their socio-demographic features. International Journal of Human and Social Sciences, 4(10), 766-769.
  35. pisa.meb.gov.tr. Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı [PISA Programme for International Student Assessment].
  36. Sağlamtunç, T. (1990). Türkiye’de üniversite kütüphanecilik bölümlerinin 4. sınıf öğrencilerinin özgür (bos) zaman ders dışı okuma alışkanlıkları üzerine bir araştırma, [A study about students’ reading habits in their leisure time at Library Departments of Universities in Turkey] Türk Kütüphaneciliği, 4 (1), 3-21.
  37. Saracaloğlu, A.S, Bozkurt, N., & Serin, O. (2003). Üniversite öğrencilerinin okuma ilgileri ve alışkanlıklarını etkileyen faktörler, [Factors that Influence University Students’ Reading Interests and Habits,] Eğitim Arastırmaları, 4(12), 149–157.
  38. Sever, (1998). Türkçe Öğretimi ve Tam Öğrenme (Turkish Teaching and Mastery Learning), Ankara: Anı Yayıncılık.
  39. Siegel, M., Borasi, R., & Fonzi, J. (1998). Supporting students’ mathematical inquiries through reading. Journal for Research in Mathematics Education, 29(4), 378-413.
  40. Stake, E.R. (1995). The Art of Case Study Research. Thousand Oak, CA: Sage.
  41. Ungan, S. (2008). Okuma alışkanlığımızın kültürel altyapısı. [Cultural Foundation of Our Reading Habits]. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 218-228.
  42. Von Sprecken, D., & Krashen, S. (1998). Do students read during sustained silent reading? California Reader 32(1), 11-13.
  43. Wiesendanger, K., Braun, G., & Perry, J. (2009). Recreational reading: Useful tips for successful implementation. Reading Horizons, 49(4), 269-284.
  44. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. [Qualitative research methods in social sciences]. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  45. Yılmaz, B. (1995). Okuma sosyolojisi: Ankara’da oturanlarin okuma alışkanlıkları üzerine bir araştırma [Sociology of reading: An investigation of reading habits of people living in Ankara]. Türk Kütüphanecilik, 9(3), 325-336.
  46. Yılmaz, B. (2009). Çocuklarda okuma kültürünü geliştirmede ebeveyn ve öğretmenin rolü. [Role of parents and teachers in the development of children’s reading culture]. Çocuk ve Okuma Kültürü Sempozyumu, Eğitim Sen Yayınları, 133-140.
  47. Yılmaz, M. (2009). Üniversite öğrencilerinin okuma alışkanlığı üzerine bir inceleme (Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümü örneği). [A study about students’ reading habits at University]. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3 (37), 144-167.

Lisans

Telif Hakkı (c) 2014 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Doğan, B. (2014). Öğretmen Adaylarının Kitap Okumanın Önemine İlişkin Gerekçeleri. Bilgi Dünyası, 15(1), 159-175. https://doi.org/10.15612/BD.2014.408