Öz

1980’lerden önce bilgi-belge merkezleri (BBM) hizmetlerinin kalitesini ölçmede kullanıcı memnuniyetini esas alıyorlardı. 1980’den sonraki dönemde; BBM’ler eğitim ve bilgi hizmetlerinin etkinliğini artıran temel unsurlardan biri olan toplam kalite yönetimini fark ettiler ve uygulamaya başladılar. BBM’ler, 20 yıldan daha fazla bir süredir, kullanıcılara sunulan hizmeti geliştirmek için yeni araç ve süreçlerden yararlanma yoluna gitmektedirler. Bu süreçlerden bir tanesi de ‘örnekedinme’dir. Literatüre bakıldığı zaman, BBM’lerde örnekedinmenin rekabetçi, işbirlikçi, içsel, nicel ve nitel örnekedinme gibi birçok türünün kullanıldığı görülmektedir. Bu çalışmada örnekedinme süreci kısaca tanımlanarak; Türkiye ve dünyadaki bilgi-belge merkezlerindeki örnekedinme uygulamalarına yer verilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bilgi-belge merkezleri, Örnek edinme, Toplam kalite yönetimi

Referanslar

  1. Arda, S. (2000). Başkent Üniversitesi kütüphanesinin kuruluşu, TS-EN-ISO 9000 kalite çalışmaları ve gelişmesi. Bilgi Dünyası, 1(1): 192–195.
  2. Bedük, A. (2002). Benchmarking. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
  3. Capital Guide 38. (1997). İş dünyasının yeni gözdesi: Benchmarking. (Ekim).
  4. Chartered Institute of Public Finance and Accountancy. (1999). Public library statistics 1998–99 actuals. London: CIPFA.
  5. Creaser, C. (2001). Comparing performance of service points in public libraries. Performance Measurement and Metrics, 2(2): 109–135.
  6. Çukadar, S. (1999). Toplam Kalite Yönetiminin kütüphanelerde uygulanması: İstanbul Bilgi Üniversitesi Kütüphanesi için Toplam Kalite Yönetimi sisteminin geliştirilmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
  7. Department for Culture, Media and Sport. (1997). Annual library plans guidelines. Guidance note. London: DCMS.
  8. Favret, L. (2000). Benchmarking, annual library plans and best value: The implications for public libraries. Library Management, 21(7): 340–348.
  9. Jager, M. (1999). The KMAT: Benchmarking knowledge management. Library Management, 20(7): 36–37.
  10. Karasözen, B. ve Gürbüz, E. (2004). ODTÜ Kütüphanesi Performans Bütçeleme Projesi ve Toplam Kalite çalışmaları. 5. Kamu Kalite Sempozyumu 9–10 Haziran 2004, Ankara. Ankara: ODTÜ. 14 Haziran 2006 tarihinde ftp://ftp.lib.metu.edu.tr/doc/kalder.pdf adresinden erişildi.
  11. King Research Ltd. (1990). Keys to success: Performance indicators for public libraries. London: HMSO.
  12. Kurulgan, M. (2004). Bilgi teknolojisinin üniversite kütüphanelerinde yönetim işlevleri üzerine etkileri ve Türkiye’deki uygulamaya ilişkin bir araştırma. Yayımlanmamış doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  13. Laeven, H. ve Smit, A. (2003). A project to benchmark university libraries in the Netherlands. Library Management, 24(6/7): 291–304.
  14. Maviş, F. (1998). Otel işletmelerinde örnek edinme. Anadolu Üniversitesi İİBF Dergisi, 14 (1–2): 217–234.
  15. Ohinata, Y. (1994). Benchmarking: The Japanese experience. Long Range Planning, 27(4): 48–53.
  16. Pors, N.O., Dixon, P. ve Robson, H. (2004). The employment of quality measures in libraries: Cultural differences, institutional imperatives and managerial profiles. Performance Measurement and Metrics, 5(1): 20–27.
  17. Robbins, K ve Daniels, K. (2001). Benchmarking reference desk service in academic health science libraries: A preliminary survey. College & Research Libraries. 8 Haziran 2006 tarihinde http://www.ala.org/ala/acrl/acrlpubs/crljournal/backissues2001b/july01/robbins.pdf adresinden erişildi.
  18. Rowley, J. (2005). Making sense of the quality maze: Perspectives for public and academic libraries, Library Management, 26 (8/9): 508–518.
  19. Ruthven, T. ve Magnay, S. (2002). Top performing interlending operations: Results of the Australian benchmarking study. Interlending & Document Supply, 30(2): 73–79.
  20. Sumsion, J. (1999). M. Line, G. Mackenzie ve P. Sturges (Eds.). Librarianship and Information Work Worldwide içinde (ss. 177–207). London: Bowker Saur.
  21. Sumsion, J. (1993). Practical performance indicators-1992. Loughborough: Library and Information Statistisc Unit (LISU).
  22. Tonta, Y. (2006). Bilgi yönetiminde son gelişmeler: Amazoogle, işbirliği ve açık erişim. Akademik Bilişim ’06’da sunulan bildiri. 8 Haziran 2006 tarihinde http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tonta-ab-2006denizli-bilgi-yonetiminde-son-gelismeler.pdf adresinden erişildi.
  23. Tyler, M.C. (2005). Benchmarking in the non-profit sector in Australia. Benchmarking: An International Journal, 12(3): 219–235.
  24. Webb, S.P. (1995). Pursuing quality in special libraries. Library Review, 44(7): 5–7.
  25. Whitehall, T. (1994). Quality in library and information service: A review. R.M. O’Neil (Ed.). Total quality management in libraries: a sourcebook içinde (ss. 100–121). Englewood: Libraries Unlimited.
  26. Yeates, R. ve Guy, D. (2006). Collaborative working for large digitisation projects. Program: Electronic Library and Information Systems, 40(2): 137–156.
  27. Yılmaz, E. (2005). Bilgi merkezlerinde toplam kalite yönetimi. Ankara: Alp Yayınevi.
  28. Yılmaz, M. (2003). Bilgi merkezleri ve Toplam Kalite Yönetimi ilişkisi: Bir uygulama. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4(2): 257–268.

Lisans

Telif Hakkı (c) 2007 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Kurulgan, M. (2007). Bilgi ve Belge Hizmetlerinde Mükemmeli Yakalamak: Örnekedinme. Bilgi Dünyası, 8(1), 30-48. https://doi.org/10.15612/BD.2007.354