Öz

Örgüt kültürü, örgütü oluşturan unsurların etkileşimiyle oluşmakta, kurumsal performansa yön vermektedir. Personel ise kültürün oluşturulması ve aktarılması süreçlerinde rol oynamaktadır. Kültürün aktarılabilir özelliği uygun örgüt kültürüne sahip olunduğunda olumlu sonuçlar doğurmaktadır. Bu nedenle mevcut örgüt kültürünün yeni çalışanların beklentisiyle uyumu kurum ve çalışan açısından önemlidir. Bu araştırma kapsamında Ankara’daki Bilgi ve Belge Yönetimi (BBY) Bölümlerinde eğitim gören 4. sınıf öğrencilerinin iş yeri örgüt kültürü beklentilerinin saptanması amaçlanmıştır. Katılımcıların nasıl bir örgüt kültürüne dâhil olmak istedikleri, kuruma bakış açılarını olumsuz etkileyecek unsurların ve çalışmak istedikleri kurumların özelliklerinin neler olduğu sorularına yanıt aranmıştır. Araştırmada betimleme yöntemi kullanılmış ve anket tekniğinden yararlanılmıştır. 101 katılımcıya anket uygulanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların iş hayatında dâhil olmak istedikleri örgüt kültürünün ağırlıklı olarak iş birliği ve yaratıcı kültür karışımı bir kültür olduğu ortaya çıkarılmıştır. Yenilikçi düşüncelerin dikkate alınmaması, iş yükü dağılımında dengesizlik gibi uygulamalar katılımcıların kuruma bakışını yüksek düzeyde olumsuz etkilemektedir. Katılımcıların, yenilik isteği ve vizyonu olan, eğitim ve gelişime açık kurumlarda potansiyellerini daha iyi yansıtma niyetinde oldukları saptanmıştır. Kurumlarda mevcut kültür ile hedeflenen kültür uyumu göz ardı edilmemelidir. Katılımcılarda örgüt kültürüne karşı algı ve farkındalık yaratılmalı, kurumlar ise kültürel beklentileri dikkate almalıdır.

Anahtar Kelimeler: Kütüphanecilik, bilgi merkezleri, kurumsal süreklilik, kültürel değişim, örgüt kültürü

Referanslar

  1. Abdullah, N. H., Shamsuddin, A., Wahab, E. ve Hamid, N. A. A. (2013). The relationship between organizational culture and product ınnovativeness. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 129, 140-147. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.03.659
  2. Adeyoyin, S. O. (2006). Managing the library’s corporate culture for organizational efficiency, productivity and enhanced service. Library Philosophy and Practice, 8(2), 1-14. https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent. cgi?referer=&httpsredir=1&article=1075&context=libphilprac
  3. Aktan, E. ve Aydıntan, B. (2016). Cameron-Freeman örgüt kültürü türleri ekseninde örgüt kültürü ve bilgi güvenliği algısı ilişkisi: Devlet üniversitelerinde bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(4), 324-344. https://isarder.org/index.php/isarder/ article/view/359/356
  4. Alaca, E. (2021a). Türkiye’deki halk kütüphanesi yönetim ve hizmet yapısının yenilikçi örgüt kültürü açısından değerlendirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  5. Alaca, E. (2021b). Türkiye’de halk kütüphaneleri için yenilikçi örgüt kültürü ve stratejisi. Hiperyayın.
  6. Alaca, E. ve Yılmaz, B. (2023). Değişim yönetimi ve örgüt kültürü: Ankara’daki halk kütüphaneleri üzerine bir araştırma. Bilgi Yönetimi Dergisi, 6(1), 91-117. https://doi. org/10.33721/by.1255591
  7. Argon, T. ve Kösterelioğlu, M. A. (2009). Üniversite öğrencilerinin üniversite yaşam kalitesi ve fakülte kültürüne ilişkin algıları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(39), 43-61. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6144/82461
  8. Ashurova, T. (2019). Fakülte örgüt kültürü ile öğrencilerin bireysel kariyer planlamasının boyutları arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Anadolu Üniversitesi örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Anadolu Üniversitesi.
  9. Balay, R., Kaya, A. ve Cülha, A. (2013). Örgüt kültürü ve örgütsel sinizm ilişkisi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14(2), 123-144. http://esjournal.cumhuriyet.edu.tr/tr/pub/issue/4264/57378
  10. Bartlett, J. A. (2014). “That’s how we do things here:” Organizational culture in libraries. Library Faculty and Staff Publications, 28(3), 1-6. https://uknowledge.uky.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1083&context=libraries_facpub
  11. Bektaş, F. (2010). Örgütsel imaj ve örgüt kültürü: Öğretmen adayı örnekleminde nedensel bir araştırma. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi/Teori ve Uygulama, 1, 5-18. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eibd/issue/22687/242235
  12. Berberoğlu, G., Besler, S. ve Tonus, H. Z. (1998). Örgüt kültürü: Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi örgüt kültürü araştırması. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 29-52. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ anadoluibfd/issue/49329/630133
  13. Cameron, K. S. ve Quinn R. E. (2017). Örgüt kültürü: Örgütsel tanı ve değişim: Rekabetçi değerler modeli (3. bs.). M. G. Gülcan ve N. Cemaloğlu (Çev. ed.). Pegem Akademi.
  14. Canöz, K. (2010). Kurum kültürünün oluşumunda kurum içi motivasyonun rolü üzerine teorik bir çalışma. e-Journal of New World Sciences Academy, 5(2), 341-353. https://firatakademi.com/upload/articleTmpFiles/NWSA-2997-1-4.pdf
  15. Çeçen, A. (1985). Kültür yönetimi. Amme İdaresi Dergisi, 18(2), 113-140. https://ammeidaresi. hacibayram.edu.tr/ArticleRead?id=941e1aaa-ba58-5b95-2b62-c14a3a175a61
  16. Çetin, A. ve Topaloğlu, C. (2018). Otel işletmelerinde Cameron-Quinn örgüt kültürü tiplerinin yenilikçiliğe etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2), 457-473. https://acikerisim.mu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12809/8612/ Topalo%c4%9flu.pdf?sequence=1&isAllowed=y
  17. Çıngı, H. (1994). Örneklem kuramı (2. bs.). H. Ü. Fen Fakültesi Basımevi.
  18. Deal, T. E. ve Kennedy, A. A. (1982). Corporate cultures: The rites and ritual of corporate life. Addison-Wesley Publishing Company.
  19. Demirel, Y. ve Karadal, H. (2007). Örgüt kültürünün örgüt içi bireysel becerilerin kullanımına etkisi üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(3), 253-270. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduiibfd/issue/20835/223250
  20. Düzgün, A. (2020). Y ve Z kuşaklarının iş hayatından beklentilerinin karşılaştırılması. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(1), 218-241. https://doi.org/10.17218/ hititsosbil.734483
  21. Erdem, F. ve Özen İşbaşı, J. (2001). Eğitim kurumlarında örgüt kültürü ve öğrenci alt kültürünün algılamaları. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 1(1), 33-57. https://dergipark.org.tr/tr/ pub/auiibfd/issue/54587/744087
  22. Erdem, O. ve Dikici, M. (2009). Liderlik ve kurum kültürü etkileşimi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(29), 198-213. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/70131
  23. Erkmen, T. (2010). Örgüt kültürü. Beta.
  24. Gimenez-Espin, J. A., Jiménez-Jiménez, D. ve Martínez-Costa, M. (2013). Organizational culture for total quality management. Total Quality Management & Business Excellence, 24(5-6), 678-692. http://dx.doi.org/10.1080/14783363.2012.707409
  25. Gümüşsuyu, Ç. (2005). Yaratıcı örgüt kültürü: Kuram ve bir örnek olay çalışması. Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü.
  26. Güven, M. (2011). Kurumsal kimlik yönetiminde kurum kültürünün bileşenlerinin incelenmesi: Banka çalışanları üzerine bir uygulama [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi.
  27. Hartmann, A. (2006). The role of organizational culture in motivating innovative behaviour in construction firms. Construction Innovation, 6(3), 159-172. https://doi.org/10.1108/14714170610710712
  28. Işık, S. A. N. (2006). Örgüt kültürünün bazı değişkenlere göre analizi: (Eğitim Fakültesi örneği) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
  29. İspir, N. B. (2008). Yöneticilerin kullandığı etki taktikleri ve kurum kültürü: Uygulama ve yönetimsel etkileme için model önerisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Eskişehir Anadolu Üniversitesi.
  30. Kabakcı, H. (2014). Kamu üniversitelerinde örgüt kültürlerinin incelenmesine yönelik bir araştırma. Sosyoekonomi, 21(21), 31-44. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosyoekonomi/issue/21081/226975
  31. Karakılıç, N. Y. (2019). Cameron ve Quinn örgüt kültürü ölçeğinin güvenirlik ve geçerliğinin test edilmesi. KOCATEPE İİBF Dergisi, 21(1), 19-30. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/746868
  32. Kaya, H. (2008). Kamu ve özel sektör kuruluşlarının örgütsel kültürünün analizi ve kurum kültürünün çalışanların örgütsel bağlılığına etkisi: Görgül bir araştırma. Maliye Dergisi, (155), 119-143. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2019/09/08.Harun_.KAYA_.pdf
  33. Kesen, M. ve Akyüz, B. (2015). Üniversite örgüt kültürü algılamaları ve demografik değişkenlerin algılanan stresi yordayıcı değişkenler olarak incelenmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 71-94. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ckuiibfd/issue/32904/365542
  34. Kılıç, T. (2015a). Kurumsal liderlik: Kurum kültürü ile uyumlu etkin liderlik davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari Dergisi, 1(2), 30-54. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uiibd/issue/21612/232123
  35. Kılıç, T. (2015b). Kurum kültürü: Bir kamu kuruluşunda mevcut ve arzulanan kurum kültürü üzerine bir araştırma. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 57-74. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iisbf/issue/27277/287161
  36. Köker, N. E. ve Yeniçeri Alemdar, M. (2013). Kurum kültürü algısı zaman içinde değişir mi? Amprik bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(1), 32-56. https://isarder.org/index.php/isarder/article/view/99/96
  37. Köksal, B. (2013). Yaratıcı ve yenilikçi yönetim. Sinemis Yayınları.
  38. Köksal, K. (2007). Yükseköğretimde örgüt kültürü ve alan araştırması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
  39. Kösedağı, Y. (2014). Yöneticilerin duygusal zekâsı ve yenilikçi kurum kültürü ile çalışan performansı arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Beykent Üniversitesi.
  40. Kösem, E. B. (2015). Kurum kültürünün çalışanların iş tatminine etkileri: Gıda sektöründe bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Ticaret Üniversitesi.
  41. Kurtbaş, İ. (2014). Bir ilin kurum kültürü anatomisi: “Sosyolojik açıdan kurum kültürü ve iş tatmini ilişkisinin uygulamalı bir analizi”. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 181(181), 129-166. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsadergisi/issue/21491/230373
  42. Oden, H. W. (1997). Managing corporate culture, innovation and intrapreneurship. Praeger Publishers.
  43. Okmeydan, C. K. (2016). Kurum kültürü ve çalışan ilişkileri. B. Öksüz ve Z. B. A. Vural (Ed.). Kurumsal başarıya giden yolda kurum kültürü içinde (s. 131-168). Nobel Akademik Yayıncılık.
  44. Özdamar, K. (2015). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi (Cilt 1). Nisan Kitabevi Yayınları.
  45. Özel, E. K. (2016). Okurun beynine giden yol: Yazılı basında okur odaklı kurum kültürü. B. Öksüz ve Z. B. A. Vural (Ed.). Kurumsal başarıya giden yolda kurum kültürü içinde (s. 263-292). Nobel Akademik Yayıncılık.
  46. Qwabe, N. P. (t. y.). Organizational culture, creativity and innovation. https:// www.academia.edu/1964153/Organisational_Culture_Innovation_and_ Creativity?auto=download
  47. Sarjeant-Jenkins, R. ve Walker, K. (2014). Library partnerships and organizational culture: A case study. Journal of Library Administration, 54(6), 445-461. http://dx.doi.org/10.10 80/01930826.2014.953384
  48. Satır, H. ve Tambay, A. (2023). Meslek yüksekokulu iktisadi ve idari program öğrencilerinin iş hayatından beklentileri üzerine bir araştırma: KSÜ uygulaması. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 967-996. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1283835
  49. Schein, E. H. (1983). The role of the founder in creating organizational culture. Organizational Dynamics, 12(1), 13-28. https://doi.org/10.1016/0090-2616(83)90023-2
  50. Schein, E. H. (1984). Coming to a new awareness of organizational culture. Sloan Management Review, 25(2), 3-16. https://sloanreview.mit.edu/article/coming-to-a new-awareness-of-organizational-culture/
  51. Serinikli, N. (2021). Üniversite öğrencilerinin cam tavan algıları ile beş faktör kişilik özellikleri ilişkisi. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 16-28. https://www.ibaness.org/bnejss/2021_07_01/03_Serinikli.pdf
  52. Shayah, H. ve Zehou, S. (2019). Organizational culture and innovation: A literature review. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 344, 465-472. https://www.researchgate.net/publication/335486546_Organizational_culture_ and_innovation_A_literature_review
  53. Soltani, I., Damirchi, Q. W. ve Darban, M. Z. (2011). Organizational culture and organizational innovation. Arabian Journal of Business and Management Review, 1(4), https://www.academia.edu/81647830/Organizational_Culture_and_ Organizational_Innovation
  54. Şahin, A. (2010). Örgüt kültürü-yönetim ilişkisi ve yönetsel etkinlik. Maliye Dergisi, (159), 21-35. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2019/09/Ali%C5%9EAH%C4%B0N.pdf
  55. Şahin, İ., Zoraloğlu, Y. R. ve Fırat, N. Ş. (2011). Üniversite öğrencilerinin yaşam amaçları, eğitsel hedefleri, üniversite öğreniminden beklentileri ve memnuniyet durumları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 3(3), 429-452. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ kuey/issue/10327/126608
  56. Şişli, G. ve Köse, S. (2013). Kurum kültürü ve kurumsal imaj ilişkisi: Devlet ve vakıf üniversiteleri üzerinde bir uygulama. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi,(41), 165-193. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesiibd/ issue/5898/78037
  57. Şişman, H. (2011). Öğrencilerin üniversite örgüt kültürü algılamaları: Gazi Üniversitesi İİBF’de bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
  58. Şişman, M. (2014). Örgütler ve kültürler (4. bs.). Pegem Akademi.
  59. Tutar, H. (2017). Örgüt kültürü. Detay Yayıncılık.
  60. Uzkurt, C. (2017). Yenilik (inovasyon) yönetimi ve yenilikçi örgüt kültürü: (Kültürel, yönetimsel ve makro yaklaşım) (Gnşl. göz. geç. 2. bs.). Beta.
  61. Uzkurt, C. ve Şen, R. (2012). Örgüt kültürü ve örgütsel yeniliğin pazarlama yeniliğine etkisi: Gazlı içecek sektöründe bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(3), 27-50. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/139689
  62. Uzoğlu, S. (2001). Kurumsal kimlik, kurumsal kültür ve kurumsal imaj. Kuru, (18), 337-353. https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11421/1458/153852. pdf?sequence=1&isAllowed=y
  63. Vural, Z. B. A. (2018). Kurum kültürü ve örgütsel iletişim (6. bs.). İletişim Yayınlar.
  64. Yenihan, B. (2015). Örgüt kültürünün motivasyona etkisi: Üniversite öğrencileri üzerine nitel bir araştırma. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 4(10), 170-183. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hakisderg/issue/26779/259095
  65. Yıldız, A. K. (2011). Bilgi hizmetlerinde değişim yönetimi: Süreç ve haritalar. Beta yayıncılık.
  66. Yıldız, H. (2011). Toplam kalite yönetimi algısının kurum kültürü üzerine etkileri: Sağlık sektöründe bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Beykent Üniversitesi.
  67. Yıldız, S. B. (2016). Lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin örgüt kültürü algısı. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(13), 1-21. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/158512
  68. Yılmaz, K. ve Oğuz, E. (2005). Eğitim Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin fakülte kültürüne ilişkin algıları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 38(1), 101-122. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/509178

Lisans

Telif Hakkı (c) 2024 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Alaca, E. (2024). Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Öğrencilerinin İş Yeri Örgüt Kültürü Beklentileri. Bilgi Dünyası, 25(2), 289-328. https://doi.org/10.15612/BD.2024.771