Değerlendirme Süreci

Bilgi Dünyası, yazar ve hakem kimliklerinin karşılıklı olarak gizli tutulduğu çift kör hakemlik sistemini uygulamaktadır. Dergiye gönderilen her çalışma, editör kurulu üyeleri ile en az iki bağımsız hakemin katkısıyla yürütülen çok aşamalı ve kapsamlı bir değerlendirme sürecine tabi tutulmaktadır.

Editör Kurulu Değerlendirme Sürecinin Aşamaları

Makale, ilk olarak Baş Editör tarafından ön değerlendirmeye tabi tutulur. Bu ön inceleme sürecinde; çalışmanın derginin amaç ve kapsamına uygunluğu, bilimsel ve yayın kalitesi, dil yeterliliği, etik ilkelere uyumu ve olası çıkar çatışmalarının varlığı değerlendirilir.

Bilimsel yeterlilik, özgünlük veya hedef kitleye uygunluk açısından yetersiz bulunan çalışmalar, hakem sürecine gönderilmeksizin bu aşamada reddedilebilir. Ön değerlendirme sonucunda uygun bulunan makaleler için ise değerlendirme sürecini yürütmek üzere bir Alan Editörü görevlendirilir.

Bu aşamada gerekli görülmesi hâlinde İstatistik Editörü ile Yabancı Dil Editörü sürece dâhil olur.

Baş Editör ve Alan Editörü tarafından değerlendirmeye uygun bulunan makaleler, çift kör hakemlik ilkesi doğrultusunda iki bağımsız hakemin incelemesine sunulur.

Alan Editörü, hakemler tarafından iletilen değerlendirme raporlarını ayrıntılı biçimde analiz ederek Baş Editöre gerekçeli bir görüş ve öneri sunar.

Makalenin yayıma kabulü ya da reddine ilişkin nihai karar yetkisi ise Baş Editöre aittir.

İtirazlar ve Şikâyetler

Dergi, hakem değerlendirme sürecine ilişkin itiraz ve şikâyetlerin ele alınmasında Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen ilke ve yönergeleri esas almaktadır. Editoryal kararlara yönelik itiraz başvuruları değerlendirmeye alınmakla birlikte, yazarların itiraz dilekçelerinde gerekçelerini güçlü kanıtlar, ek bilgi ve somut verilerle desteklemeleri beklenmektedir.

Yazarlar itiraz dilekçelerini [email protected] adresine gönderebilirler.

Editörler, yapılan başvuruya en geç iki ay içerisinde yanıt verir. İnceleme sonucunda makalenin reddine veya kabulüne karar verilebilir; ayrıca yazarlardan revizyon talep edilebilir ya da gerekli görülmesi hâlinde ek bir hakem değerlendirme süreci başlatılabilir. İtirazlar hakkında verilen kararlar nihai nitelik taşımaktadır.

Makale Geri Çekme

Hakem değerlendirme sürecine sevk edilmiş makaleler, gerekçe gösterilmeksizin geri çekilemez. Bununla birlikte, hakemlik sürecinde olağan dışı veya makul olmayan gecikmelerin yaşanması hâlinde, yazarlar çalışmalarını geri çekme hakkına sahiptir.

Hakemlik süreci henüz başlatılmamış olan makaleler bakımından ise sorumlu yazar, [email protected] adresine e-posta yoluyla başvurarak geri çekme talebini iletebilir.

Editör Değerlendirme Süreci

Editoryal kurulu tarafından makalelere ilişkin öncelikle teknik bir inceleme gerçekleştirilir. Bu kapsamda, Turnitin veya iThenticate yazılımları aracılığıyla benzerlik taraması yapılır, biçimsel gerekliliklere uygunluk denetlenir, gerekli bilgi ve beyanların eksiksiz biçimde sunulup sunulmadığı kontrol edilir ve ilgili dosya, form ve belgelerin tamlığı incelenir.

Baş Editör tarafından yürütülen ön değerlendirme süreci ise makalenin derginin amaç ve kapsamına uygunluğu, bilimsel ve yayın kalitesi, dil yeterliliği, etik ilkelere uyumu ve olası çıkar çatışmalarının varlığı gibi ölçütleri kapsar. Bu aşama sonunda Baş Editör, makaleyi doğrudan reddedebilir veya ayrıntılı değerlendirme için Alan Editörlerine iletebilir.

Alan Editörleri tarafından gerçekleştirilen incelemede, çalışmada yer alan nesnel hatalar, dil ve anlatım sorunları (dilbilgisi, yazım kuralları ve ilgili bilimsel literatürle uyum), araştırmanın yöntemsel ve bilimsel niteliği ile etik ilke ve standartlara uygunluk değerlendirilir. Alan Editörleri bu değerlendirme sonucunda makaleyi reddedebilir ya da hakem incelemesine sevk edebilir.

Hakem Değerlendirme Süreci

Hakemler, makalenin konu ve kapsamına uygunlukları dikkate alınarak Alan Editörleri tarafından önerilir, Baş Editörün onayının ardından ilgili hakemlere değerlendirme daveti iletilir. Olası bir çıkar çatışmasının tespit edilmesi hâlinde, editör kurulu ilgili durumu değerlendirir ve uygun görülmesi durumunda hakem görevlendirme sürecini başlatır. Editör kurul, çıkar çatışmalarına ilişkin olarak COPE yönergelerini esas almaktadır.

Hakemler, makaleyi kapsamlı ve ayrıntılı biçimde inceleyerek bilimsel niteliğini değerlendirir. Bu değerlendirme, araştırma sorusu ve hipotezin açıklığı, kuramsal çerçeve ve ilgili literatürle ilişki, yöntemin uygunluğu, bilimsel standartlara uyum, dil ve sunum kalitesi ile çalışmanın güçlü ve zayıf yönlerini kapsar.

Hakemler ayrıca çalışmanın içeriğinin veya bulgularının sunumunun geliştirilmesine yönelik yapıcı ve gerekçeli geri bildirimlerde bulunur. Değerlendirme sürecinin sonunda hakemler, “Yayıma kabul”, “Küçük düzeltme (minor revision)”, “Büyük düzeltme (major revision)” veya “Ret (reject)” seçeneklerinden birine ilişkin önerilerini iletir.

Hazırlanan hakem raporunda, ileri sürülen görüşlerin uygun durumlarda literatür atıflarıyla desteklenmesi beklenir. Gerektiğinde makale dosyası üzerinde ayrıntılı teknik veya içerik temelli yorumlar paylaşılabilir.

Bunun yanı sıra hakemler, yazarlara iletilen değerlendirmelerden ayrı olarak, Baş Editöre ve Alan editörüne yönelik gizli ve editoryal nitelikte görüş bildirme imkânına sahiptir.

Yayın İçin Nihai Karar

Yazarlar tarafından talep edilen revizyonların tamamlanmasının ve/veya makalenin nihai sürümünün sunulmasının ardından, Alan Editörleri yayıma ilişkin gerekçeli önerilerini Baş Editöre iletir. Nihai karar verilmeden önce, gerekli görülmesi hâlinde birden fazla hakem değerlendirme turu yürütülebilir.

Baş Editör, Alan Editörlerinin görüş ve önerilerini bütüncül bir değerlendirmeye tabi tutarak makalenin yayımlanmasına ilişkin nihai kararı verir. Gerekli görülmesi hâlinde bu aşamada hakem görüşlerine yeniden başvurulabilir. Verilen karar doğrultusunda makale yayımlanmak üzere kabul edilir veya reddedilir. Makalenin kabul edilmesi hâlinde üretim süreci başlatılır ve çalışma ilgili editörler tarafından yayıma hazır hâle getirilir.