Öz

Türkiye’de özellikle akademik camiada atıf dizinlerine çok büyük değer verilmektedir. Son yıllarda konuyla ilgili akademik çalışmaların ve popüler bilim yazılarının sayısının önemli düzeyde arttığı görülmektedir. Bununla birlikte atıf dizinleri ile ilgili yaşanılan gelişmelerin de dikkate alınması gerekmektedir. Bu alandaki önemli gelişmelerden birisi atıf dizinlerinin ticari sahibi konumunda bulunan kuruluşun almış olduğu genişleme kararıdır. Bu kararla birlikte aralarında Türkiye’nin de bulunduğu pek çok ülkeden çok sayıda dergi atıf dizinleri kapsamına alınmıştır. Söz konusu genişleme kararının sadece dünyadaki dergi sayısındaki artış ile açıklanması mümkün değildir. Atıf dizinlerine rakip olarak piyasada yer alan bazı oluşumların (Google Scholar, Scopus gibi) ve kuruluşun pazar payını artırma amaçlı olarak veri tabanını sattığı ülkelerdeki dergilere daha fazla yer vermesinin bu kararın alınmasında etkili olduğu düşünülmektedir. Böyle bir ortamda Türkiye’nin kendi dergilerini değerlendirerek, atıf dizinlerine yeni dâhil edilen dergiler arasında kendine saygın bir konum edinme yönünde çalışmalar yapması gerekmektedir. Bu çalışma ile atıf dizinlerindeki Türkiye adresli dergilerin Türkiye’nin yayın üretimindeki yeri, etki faktörü açısından alanlarında nasıl bir konuma sahip oldukları, ne derece yerel dergi niteliği gösterdikleri konuları araştırılmaktadır. Çalışmanın bulguları Türkiye adresli dergilerdeki her beş yayından dördünde en az bir yazarın Türkiye’den olduğunu ve her üç yayından birinin Türkçe olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte atıf dizinleri kapsamındaki Türkiye adresli dergilerin yayın kurullarında ağırlıklı olarak Türkiye adresli bilim insanlarının bulunduğu saptanmıştır. Türkiye adresli dergilerin bağlı bulundukları alanlarda nispeten düşük etki faktörüne sahip dergiler arasında yer aldığı ve bunun bir noktaya kadar dergilerin taşımış olduğu yerel özellikler ile ilgili olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Atıf dizinleri, Dergilerin değerlendirilmesi, Bibliyometri, Türkiye adresli dergiler

Referanslar

  1. Al, U. (2008). Türkiye’nin bilimsel yayın politikası: Atıf dizinlerine dayalı bibliyometrik bir yaklaşım. Yayımlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  2. Al, U. ve Coştur, R. (2007). Türk Psikoloji Dergisi’nin bibliyometrik profili. Türk Kütüphaneciliği, 21(2), 142-163.
  3. Arıoğlu, E. ve Girgin, C. (2002). 1974-2001 döneminde ülkemizdeki bilimsel yayın performansının kısa değerlendirilmesi. 7 Mart 2011 tarihinde http://www.inovasyon.org/getfile.asp?file=E.ARIOGLU2.pdf adresinden erişildi.
  4. Asan, A. (2006). Sci-Expanded, SSCI ve AHCI kapsamındaki Türk dergileri. O. Yılmaz (Yay. Haz.), Sağlık bilimlerinde süreli yayıncılık - 2006 içinde (ss. 86-92). Ankara: TÜBİTAK.
  5. Birinci, H. G. (2008). Turkish Journal of Chemistry’nin bibliyometrik analizi. Bilgi Dünyası, 9(2), 348-369.
  6. Buela-Casal, G., Perakakis, P., Taylor, M. ve Checa, P. (2006). Measuring internationality: Reflections and perspectives on academic journals. Scientometrics, 67(1), 45-65.
  7. Cameron, B. D. (2005). Trends in the usage of ISI bibliometric data: Uses, abuses and implications. portal: Libraries and the Academy, 5(1), 105-125.
  8. Dong, P., Moh, M. ve Mondry, A. (2005). The “impact factor” revisited. Biomedical Digital Libraries, 2(7). 7 Mart 2011 tarihinde http://www.bio-diglib.com/content/2/1/7 adresinden erişildi.
  9. Garfield, E. (1994). The impact factor: ISI. Current Contents, 25, 3-7. 7 Mart 2011 tarihinde http://scientific.thomson.com/free/essays/journalcitationreports/impactfactor/ adresinden erişildi.
  10. Jacsó, P. (2009). Five-year impact factor data in the Journal Citation Reports. Online Information Review, 33(3), 603-614.
  11. Katz, J. S. ve Hicks, D. (1997). How much is a collaboration worth? A calibrated bibliometric model. Scientometrics, 40(3), 541-554.
  12. Marušić, A. ve Marušić, M. (1999). Small scientific journals from small countries: breaking from a vicious circle of inadequacy. Croatian Medical Journal, 40(4), 508-514.
  13. Moed, H.F. (2006). Bibliometric rankings of world universities. Centre for Science and Technology Studies Report 2006-01. 7 Mart 2011 tarihinde http://www.cwts.nl/hm/bibl_rnk_wrld_univ_full.pdf adresinden erişildi.
  14. Najman, J. M. ve Hewitt, B. (2003). The validity of publication and citation counts for sociology and other selected disciplines. Journal of Sociology, 39(1), 62-80.
  15. Orbay, M., Karamustafaoğlu, O. ve Öner, F. (2007). What does Hirsch index evolution explain us? A case study: Turkish Journal of Chemistry. Biblios, 8(27), 1-5. 7 Mart 2011 tarihinde http://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/0704/0704.1602.pdf adresinden erişildi.
  16. Rey-Rocha, J. R. ve Martín-Sempere, M. J. (2004). Patterns of the foreign contributions in some domestic vs. international journals on Earth Sciences. Scientometrics, 59(1), 95-115.
  17. Rousseau, R. (1988). Citation distribution of pure mathematics journals. L. Egghe ve R. Rousseau (Yay. Haz.), Informetrics 87/88: Select proceedings of the first international conference on bibliometrics and theoretical aspects of information retrieval, Diepenbeek, Belgium, 25-28 August 1987 içinde. (ss. 249-262). Amsterdam: Elsevier.
  18. Saha, S., Saint, S. ve Christakis, D. A. (2003). Impact factor: a valid measure of journal quality? Journal of the Medical Library Association, 91(1), 42-46.
  19. Semenzato, G., Rizzato, G. ve Agostini, C. (2004). Impact factor as measure of scientific quality. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 169, 1070-1071.
  20. Thomson Reuters. (2009). Content expansion. 22 Aralık 2009 tarihinde http://isiwebofknowledge.com/products_tools/multidisciplinary/webofscience/contentexp/ adresinden erişildi.
  21. Thomson Reuters. (2010). Content expansion. 25 Temmuz 2010 tarihinde http://wokinfo.com/products_tools/multidisciplinary/webofscience/contentexp/ adresinden erişildi.
  22. Tijssen, R. J. W. (2007). Africa’s contribution to the worldwide research literature: New analytical perspectives, trends, and performance indicators. Scientometrics, 71(2), 303-327.
  23. Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (2009). ISI Web of Science (WoS)’da indekslenen Türkçe dergiler. 15 Aralık 2009 tarihinde http://www.ulakbim.gov.tr/cabim/vt/uvt/isi_dergiler.uhtml adresinden erişildi.
  24. Uzun, A. (2004). Assessing internationality of scholarly journals through foreign authorship patterns: the case of major journals in information science, and scientometrics. Scientometrics, 61(3), 457-465.
  25. Van Leeuwen, T. N. ve Moed, H. F. (2002). Development and application of journal impact measures in the Dutch science system. Scientometrics, 53(2), 249-266.
  26. Yılmaz, B. (2002). Konu, ülke orijini ve dil dağılımı açısından atıf dizinleri (SCI ve SSCI). Bilim ve Ütopya, 94, 47-51.
  27. Zitt, M. ve Bassecoulard, E. (1998). Internationalization of scientific journals: A measurement based on publication and citation scope. Scientometrics, 41(1-2), 255-271.

Lisans

Telif Hakkı (c) 2011 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Al, U., & Soydal, İrem. (2011). Atıf Dizinlerindeki Türkiye Adresli Dergiler Üzerine Bir Değerlendirme. Bilgi Dünyası, 12(1), 13-29. https://doi.org/10.15612/BD.2011.219