Öz
İnsanın yaşamı boyunca kişisel gelişimini etkileyen birçok unsur bulunmaktadır. Özellikle kişinin çocukluk döneminde oyunların ve oyuncakların önemli bir yeri vardır. Oyun, çocuğun hayatı boyunca kimseden öğrenemeyeceği birçok konuyu kendi deneyimlerini oluşturarak öğrenmesidir. Oyuncaklar ise bu deneyimleri kazandıran yön göstericilerdir. Oyuncak kütüphanesi, oyunu ve oyuncağı bir araya getiren kütüphane türüdür. Oyuncak kütüphanesi, çocukları her yönden destekleyen ve geliştiren, uygun oyun ortamları ve gerekli materyalleri sağlayarak çocuktaki gelişimin ve değişimin önünü açan, ailelere ve çocuklara rehberlik eden, çocukları okul öncesi eğitime hazırlayan mekânlardır. Bu araştırma, oyuncak kütüphanesini kullanan okul öncesi yaştaki çocukların ebeveynlerinin oyun, oyuncak ve oyuncak kütüphanesi hakkındaki görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Örneklem olarak Bursa Alipaşa Oyuncak Kütüphanesi ve İzmir Bergama Oyuncak Kütüphanesi belirlenmiştir. Bu oyuncak kütüphanelerini kullanan 151 ebeveyne anket uygulanmış ve her birine oyuncak kütüphanesi ile ilgili görüşleri sorulmuştur. Analiz sürecinde frekans ve yüzde hesapları ile çapraz tablo hesapları yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre çocuklar sıklıkla kütüphaneye gelmekte; kütüphane kullanımı, çocukların cinsiyetine ya da katılımcıların eğitim düzeyine göre değişmemekte; katılımcılar çoğunlukla oyuncak kütüphanesinde bulunan oyun ve oyun materyallerini yararlı bulmakta ve çocuklarını oyuncak kütüphanesini kullanma yönünde teşvik etmektedir. Ayrıca katılımcıların tamamı oyuncak kütüphanelerinin artması gerektiğini ifade etmiştir. Elde edilen bulgulara göre öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Oyun, oyuncak, oyuncak kütüphanesi, okul öncesi, eğitim, yaşam boyu öğrenme
Referanslar
- Altay, S., İra, N., Bozcan, E. Ü. ve Yenal, H. (2011). Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze milli eğitim şuralarında okul öncesi eğitim ve bugünkü durum. E-Journal of New World Sciences Academy Education Sciences, 6, 660-672. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/185655 adresinden erişildi.
- Aydın, A. ve Aydın, M. (2015). Geleneksel çocuk oyunlarının anadili eğitimine etkisi. N. Gürsoy (Yay. Haz.), TÜDÇOOK I. Uluslararası Türk Dünyası Çocuk Oyun ve Oyuncakları Kurultayı, 14-17 Mayıs 2015 Eskişehir, Türkiye içinde (ss. 108-115). Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
- Aydın, H. S. (2012). Oyuncak tasarımında sürdürülebilirlik esaslarının uygulanması: Ahşap oyuncak örneği (Yayımlanmış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
- Başal, H. A., Zeteroğlu, E. Ş., Kahraman, P. B. ve Dermen, M. T. (2015). Türkiye’de oyuncak kütüphaneleri ve gezici eğitimli oyuncak kütüphaneleri projesi. N. Gürsoy (Yay. Haz.), TÜDÇOOK I. Uluslararası Türk Dünyası Çocuk Oyun ve Oyuncakları Kurultayı: 14-17 Mayıs 2015 Eskişehir, Türkiye içinde (ss. 165-174). Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
- Bergama Belediyesi Faaliyet Raporu. (2011). İzmir: Bergama Belediyesi.
- Bjorck-Akesson, E. M. ve Brodin, J. M. (1992). International diversity of toy libraries. Topics In Early Childhood Special Education, 12(4), 528-543. https://doi.org/10.1177/027112149201200409 adresinden erişildi.
- Cinel, N. Ö. (2006). Farklı sosyo ekonomik düzeydeki 3-6 yaş grubu çocuğu olan anne babalar oyuncak ve oyun materyalleri hakkındaki görüşlerinin ve bu yaş grubu çocukların sahip oldukları oyuncak ve oyun materyallerinin incelenmesi (Yayımlanmış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Doğanay, J. (1998). Anasınıfına devam eden çocukların ebeveynlerinin çocuk oyun ve oyuncakları hakkındaki görüşleri (Yayınlanmış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
- International Toy Library Association. (2015). http://itla-toylibraries.org/home/wp-content/uploads/2015/12/hospital_play.pdf adresinden erişildi.
- Kamaraj, I. (2000). Okul öncesi eğitimde oyuncak kütüphanesi. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 12, 177-182. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/1995 adresinden erişildi.
- Kamaraj, I. (2006). Oyuncak kütüphanesi ve uluslararası oyuncak kütüphanesi birliği. M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 23, 229-236. http://dergipark.gov.tr/download/articlefile/2044 adresinden erişildi.
- Melo, L. L. ve Valle E. R. M. (2010). The toy library as a possibility to unveil the daily life of children with cancer under outpatient treatment. Revista da Escola de Enfermagem da USP. 2, 510-518. http://dx.doi.org/10.1590/S0080-62342010000200039 adresinden erişildi.
- Ozanne, L. K. ve Ballantine, P. W. (2010). Sharing as a form of anti-consumption? An examination of toy library users. Journal Of Consumer Behaviour. 9, 485-498. https://doi.org/10.1002/cb.334 adresinden erişildi.
- Ozanne, L. K. ve Ozanne, J. L. (2011). A child’s right to play: The social construction of civic virtues in toy libraries. Journal of Public Policy & Marketing, 30, 263-276. https://doi.org/10.1509/jppm.30.2.264 adresinden erişildi.
- Özen, M. (1999). İslam eğitimcilerinden bazılarına göre çocukta oyun ve oyuncak (Yayımlanmış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Poyraz, H. (2003). Okul öncesi dönemde oyun ve oyuncak. Ankara: Anı Yayıncılık.
- Samancı, H. (2018). Dünyada ve Türkiye’de Oyuncak Kütüphaneleri: Alipaşa ve Bergama Oyuncak Kütüphaneleri Örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
- Şahin, S. (2008). 4 yaş çocuklarının kavram edinimlerinde oyuncak odaklı ev eğitimi programının etkileri (Yayımlanmış yüksek lisans tezi) İnönü Üniversitesi, Malatya.
- Şentürk, Ş. ve Bayat, S. (2016). Toys library: A phenomenological study. Journal of Educational Sciences Research International E-Journal, 6, 173-190. http://ebad-jesr.com/images/MAKALE_ARSIV/C6_S1makaleler/6.1.09.pdf adresinden erişildi.
- Vieira, S., Sousa L. ve Radstake H. (2016). International toy library: One, two, three... let’s play again?”, Journal of Intergenerational Relationships, 14, 252-257. http://www.toyproject.net/wpcontent/uploads/2016/09/Intergenerational-Toy-Library-One-Two-Three-Let-s-Play-Again.pdf adresinden erişildi.
- Yalçınkaya, T. (1996). Eğitici oyun ve oyuncak yapımı. İstanbul: Esin Yayınevi.
- Yazıcı Z. ve Yaşar, M. C. (2008). Erken çocukluk döneminde oyuncak kütüphanesi. E. Bilal ve Y. Ekinci (Yay. Haz.), Balkan Ülkeleri Kütüphaneler Arası Bilgi-Belge Yönetimi ve İşbirliği Sempozyumu Bildirileri, 5-7 Haziran 2008, Edirne, Türkiye içinde (ss. 176-180). Edirne: Trakya Üniversitesi.
Lisans
Telif Hakkı (c) 2018 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

