Öz

Tarihçilerin interaktif haritalar yaptığı, dilbilimcilerin metinlerde kullanılan kelimelerin örüntülerini belirlemek için bilgisayar teknolojilerini kullandığı günümüzde, hemen hemen her disiplinden araştırmacıların Internet’i ve Web’i interaktif bir şekilde kullandığı gözlenmektedir. Yakınsama ile birlikte disiplinler arası sınırların belirsizleşmeye başladığı söylenebilir. Dijital İnsanî Bilimler (DİB) de bu gelişmeler neticesinde geleneksel insanî bilimlerde bilgisayar teknolojilerinin kullanılmaya başlanmasıyla ortaya çıkmıştır. Araştırmada DİB’in genel özelliklerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu sayede yeni kaynak türlerinin belirlenmesi, yeni yöntem ve araştırma davranışlarının kütüphaneler için oluşturduğu zorlukların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada DİB alanında yayımlanan yayınlar üzerinden bilimetrik analizler yürütülmüştür. Erişilen yayınlar Keyword Plus (ID), doküman özleri ve doküman başlıklarında kullanılan kavramlar üzerinden incelenmiştir. Kavramların incelenmesinde (anahtar kelime, başlık ya da özler) çoklu uyum analizi (Multiple Correspondence Analysis) kullanılmıştır. DİB’de ortaya çıkan yeni kaynak türleri, kütüphanelerde hangi hizmetleri gerektirmektedir? DİB’de kullanılan yöntemler kütüphane ve bilgi hizmeti sağlayan kuruluşlar için yeni altyapıları gerektirmekte midir? gibi sorulara cevap aranmış, DİB’in kütüphane ve bilgi hizmetleri açısından ortaya çıkardığı meydan okumalara dikkat çekilmiştir. Araştırmada kütüphaneler başta olmak üzere bilgi hizmeti sağlayan kuruluşların, DİB gibi tezahür eden alanlar ile bu alanlara yönelik olarak ortaya çıkan kaynak türleri, ihtiyaçları ve araştırma davranışlarına yönelik tespitlerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Dijital İnsanî Bilimler (DİB), kütüphaneler, bilgi hizmetleri, bibliyometri, çoklu uyum analizi

Referanslar

  1. Akça, S. (2017). Dijital insanî bilimler yaklaşımıyla kültür varlıklarının görünürlüğünün ve kullanımının artırılması: Türkiye için kavramsal bir model önerisi (Yayımlanmamış doktora tezi), Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  2. Al, U., Soydal, İ. ve Yalçın, H. (2010). Bibliyometrik özellikleri açısından Bilig’in değerlendirilmesi. Bilig 55, 1-20.
  3. Bauer, W. I. (2014). Music learning today: Digital pedagogy for creating, performing, and responding to music. Newyork: Oxford University Press.
  4. Burdick, A. ve Willis, H. (2011). Digital learning, digital scholarship and design thinking. Design Studies, 32(6), 546-556. doi:10.1016/j.destud.2011.07.005
  5. Callon, M., Courtial, J.-P. ve Laville, F. (1991). Co-word analysis as a tool for describing the network of interactions between basic and technological research: The case of polymer chemsitry. Scientometrics, 22(1), 155-205.
  6. Colavizza, G., Romanello, M. ve Kaplan, F. (2018). The references of references: a method to enrich humanities library catalogs with citation data. International Journal on Digital Libraries, 19(2-3), 151-161. doi:10.1007/s00799-017-0210-1
  7. Dalbello, M. (2011). A genealogy of digital humanities. Journal of Documentation, 67(3), 480-506. doi:10.1108/00220411111124550
  8. Deegan, M. ve McCarty, W. (2012). Collaborative Research in the Digital Humanities. London: Routledge.
  9. de la Flor, G., Jirotka, M., Luff, P., Pybus, J. ve Kirkham, R. (2010). Transforming scholarly practice: Embedding technological interventions to support the collaborative analysis of ancient texts. Computer Supported Cooperative Work-the Journal of Collaborative Computing, 19(3-4), 309-334. doi:10.1007/s10606-010-9111-1
  10. Garfield, E., Sher, I. H. veTorpie, R. J. (1964). The use of citation data in writing the history of science. 06.18.2018 tarihinde www.scimaps.org/exhibit/docs/Garfield1964use.pdf adresinden erişildi.
  11. Ghose, A., Ipeirotis, P. ve Sundararajan, A. (2007). Opinion mining using econometrics: A case study on reputation systems. Proceedings of the 45th Annual Meeting of the Association of Computational Linguistics içinde (ss. 416-423), June. Prague, Czech Republic: Association for Computational Linguistics.
  12. Hartsell-Gundy, A., Braunstein, L., Golomb, L. ve Langan, K. (2015). Digital humanities in the library: challenges and opportunities for subject specialists: Association of College and Research Libraries. http://www.ala.org/acrl/sites/ala.org.acrl/files/content/publications/booksanddigitalresources/digital/9780838987681_humanities_OA.pdf adresinden erişildi.
  13. Hayles, N. K. (2012). How we think: Transforming power and digital technologies. Understanding digital humanities içinde (ss. 42-66). London: Plagrave Macmillan UK.
  14. Hockey, S. M. (2000). Electronic texts in the humanities: principles and practice: London: Oxford University Press.
  15. Hoffman, D. L. ve De Leeuw, J. (1992). Interpreting multiple correspondence analysis as a multidimensional scaling method. Marketing Letters, 3(3), 259-272.
  16. Holmberg, K. ve Thelwall, M. (2014). Disciplinary differences in Twitter scholarly communication. Scientometrics, 101(2), 1027-1042.
  17. Jeffcoat, H. ve Colati, G. (2018). From transaction to collaboration: scholarly communications design at UConn Library. Insights-the Uksg Journal. doi: http://doi.org/10.1629/uksg.405
  18. Jessop, M. (2008). The inhibition of geographical information in digital humanities scholarship. Literary and Linguistic Computing, 23(1), 39-50. doi:10.1093/llc/fqm041
  19. Juola, P. (2008). Killer applications in digital humanities. Literary and Linguistic Computing, 23(1), 73-83. doi:10.1093/llc/fqm042
  20. Kear, R., Joranson, K., Kear, R. ve Joranson, K. (2018). Digital humanities, libraries, and partnerships: a critical examination of labor, networks, and community. Cambridge, MA, United States: Chandos Publishing
  21. Keary, M. (2013) Collaborative research in the digital humanities: A volume in honour of Harold Short, on the occasion of his 65th birthday and his retirement, September 2010. Online Information Review, 37(3), 480-481. doi: https://doi.org/10.1108/OIR-04-2013-0086
  22. Kirschenbaum, M. (2012a). Digital humanities as/is a tactical term. Minneapolis: Univ Minnesota Press.
  23. Kirschenbaum, M. (2012b). What Is digital humanities and what’s it doing in English departments? Minneapolis: Univ Minnesota Press.
  24. Liu, A. (2009).Digital humanities and academic change. English Language Notes, 47(1), 17-35.
  25. Liu, A. (2012). Where is cultural criticism in the digital humanities? Minneapolis: Univ Minnesota Press.
  26. Lynch, C. A. (2003). Institutional repositories: Essential infrastructure for scholarship in the digital age. Portal: Libraries and the Academy, 3(2), 327-336.
  27. Menard, H. W. (1971). Science: Growth and change. London: Harvard University Press.
  28. Munzmay, A. (2018). Reading and writing in the digital thicket: Musicology, digital humanities, and the hybrid music library. Bibliothek Forschung Und Praxis, 42(2), 236-246. doi:10.1515/bfp-2018-0031
  29. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants part 1. On the horizon, 9(5), 1-6.
  30. Price, D. D. S. (1970). Citation measures of hard science, soft science, technology, and nonscience. C. E. Nelson ve D. K. Pollock (Ed.), Communication among scientists and engineers içinde (ss. 3-22). Lexington: Health Lexington.
  31. Pritchard, A. (1969). Statistical bibliography or bibliometrics. Journal of Documentation, 25(4), 348-349.
  32. Rizo, C. A., Monge, M. ve Roque, X. (2018). New strategies for collaboration between research groups and libraries in the management of science archives. The case of the Center of History of Science and the Library of Science and Technology of the UAB. Metodos De Informacion, 9(16), 91-112. doi:10.5557/Iimi9-N16-091112
  33. Schaffner, J. ve Erway, R. (2014). Does every research library need a digital humanities center? (1556534663). Dublin, OHIO:
  34. Spiro, L. (2012). “This Is why we fight”: Defining the values of the digital humanities. Minneapolis: Univ Minnesota Press.
  35. Springer, M., Dulabahn, B., Michel, P., Natanson, B., Reser, D. W., Ellison, N. B., . . . Woodward, D. (2008). For the common good: The Library of Congress Flickr pilot project. https://www.loc.gov/rr/print/flickr_report_final.pdf adresinden erişildi.
  36. Sula, C. A. (2013). Digital humanities and libraries: A conceptual model. Journal of Library Administration, 53(1), 10-26.
  37. Ünal, Y. (2002). Belge sağlamanın maliyet analizi: ULAKBİM örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  38. Varner, S. ve Hswe, P. (2016). Special report: Digital humanities in libraries. North Carolina: https://americanlibrariesmagazine.org/2016/01/04/special-report-digital-humanities-libraries/ adresinden erişildi.
  39. Vandegrift, M. ve Varner, S. (2013). Evolving in common: Creating mutually supportive relationships between libraries and the digital humanities. Journal of Library Administration, 53(1), 67-78.
  40. Wang, Y. L. (2018). Supporting digital humanities research: The innovative approaches of libraries. 3rd Annual International Conference on Information System and Artificial Intelligence (Isai2018), 1069. doi:Unsp 012054 10.1088/1742-6596/1069/1/012054
  41. Yalçın, H. (2010). Millî Folklor Dergisinin bibliyometrik profili (2007-2009).Millî Folklor, 22(85), 205-211.
  42. Yalçın, H. ve Yayla, K. (2016). Scientometric analysis of the researches about technological pedagogical content knowledge and scholarly communication. Eğitim ve Bilim, 41(188), 291-307. doi:10.15390/EB.2016.6746
  43. Yalçın, H., Yayla, K. ve Öztürk, T. (2017). Kütüphanecilik ve bilgibilim disiplininin boylamsal analizi. B. Yılmaz, T. Baş, S. Öztemiz ve M. Dişli (Ed.), Bilgi ve belge yönetimi: kuramsal yaklaşımlar içinde (ss. 287-334). İstanbul: Hiperlink.
  44. Zhang, Y., Liu, S. ve Mathews, E. (2015). Convergence of digital humanities and digital libraries. Library Management, 36(4-5), 362-377. doi:10.1108/Lm-09-2014-0116

Lisans

Telif Hakkı (c) 2018 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Yalçın, H. (2018). Dijital İnsanî Bilimler ve Bilgi Hizmetleri. Bilgi Dünyası, 19(2), 183-201. https://doi.org/10.15612/BD.2018.699