Öz

Bilgi çağını yaşayan dünyamızda her yıl Amerikan Kongre Kütüphanesini 37.000 kere dolduracak boyutlarda özgün bilgi üretilmektedir ve bu bilginin %92’si manyetik ortamda kayıtlıdır. Böylesi bir ortamda yetişen yeni nesil için kâğıt üzerinde kayıtlı bilgi “kapsama alanı dışında”dır. Onlar bilgiye bir kısım akıllı bilgisel ajanlar vasıtasıyla ve hemen o anda ulaşma eğilimindedirler. Dolayısıyla, giderek azalan zaman dilimleri içinde ulaşamadıkları bilginin bilinmeye değmez olduğunu düşünmektedirler. Enformasyon çalışanlarından, geleneksel olarak beklenen içerik sunumu, güvenilir bilgi saklama, orijinallik tespiti ve konservasyon gibi temel fonksiyonlar da değişen dünyanın koşullarına paralel olarak elektronik odaklı hale gelmektedir. Ancak, bu fonksiyonları elektronik ortamda yürütebilmek için gereken teknik bilgi alt yapısı, enformasyon bilimlerinin neredeyse bir “enformasyon mühendisliği” haline dönüşmesini gerektirecek boyutlardadır. Bu değişimlerden hareketle yola çıkan bu yazı, enformasyon çalışanlarının eğitimlerinde teknolojinin alması gereken yeri sorgulamakta ve bu eğitimin nerede verilmesi gerektiği üzerinde tekrar düşünmek gerektiği sonucuna varmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Enformasyon bilimleri, Bilgibilim eğitimi, Arşiv eğitimi, Sayısal arşivler, Sayısal adli bilimler

Referanslar

  1. Ashley, K. (2000). I’m me and you’re you but is that that? 2000 Preservation: An International Conference on the Preservation and Long Term Accessibility of Digital Materials, 6-8 Aralık 2000’de sunulan bildiri. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.rlg.org/en/page.php?Page_ID=239 adresinden erişildi.
  2. Ataman, B.K. (2004). Technological means of communication and collaboration in archives and records management. Journal of Information Science, 30, 30-40. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.archimac.org/BKACV/Articles/TechMeans.spml adresinden erişildi.
  3. Ataman, B.K. (2005). Elektronik ortamdaki bilginin arşivlenmesi. M.E. Küçük (Yay. haz.), Prof. Dr. Nilüfer Tuncer'e Armağan içinde (s. 78-100). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.archimac.org/BKACV/Articles/EArsiv.spml adresinden erişildi.
  4. Bradley, K. (2006). Risks associated with the use of recordable CDs and DVDs as reliable storage media in archival collections - Strategies and alternatives. Paris: UNESCO. 14 Nisan 2007 tarihinde http://unesdoc.unesco.org/images/0014/001477/147782E.pdf adresinden erişildi.
  5. CMU. (2007). Carnegie Mellon University Million Book Project. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.archive.org/details/millionbooks adresinden erişildi.
  6. CNN. (2007). Google speaking everyone's language: The Web search giant looks to instantly translate documents of the world's main languages. 14 Nisan 2007 tarihinde http://money.cnn.com/2007/03/28/technology/google.reut/index.htm?postversion=2007032813 adresinden erişildi.
  7. Cox, R.J. (1998). Do we understand information in the information age? Records and Information Management Report, 14(3), 1-12.
  8. Cox, R.J. (2006). Are there really new directions and innovations in archival education? Archival Science, 6, 247-261.
  9. Cunningham, A. (1998). Dynamic descriptions: Australian strategies for the intellectual control of records and recordkeeping systems. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.naa.gov.au/recordkeeping/control/strategies/default.htm adresinden erişildi.
  10. Darlington, J., Finney, A. ve Pearce, A. (2003). Domesday redux: The rescue of the BBC Domesday Project videodiscs. Ariadne, 36. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.ariadne.ac.uk/issue36/tna adresinden erişildi.
  11. Dublin Core. (2007). Dublin Core Metadata Initiative. 14 Nisan 2007 tarihinde http://dublincore.org adresinden erişildi.
  12. Duranti, L. (1998). Diplomatics: New uses for an old science. Lanham: Scarecrow Press.
  13. Duranti, L. (2000). Permanently authentic electronic records: An international call to action. Proceedings of the DLM-Forum on electronic records. European citizens and electronic information: The memory of the Information Society, Brussels 18 - 19 October 1999 içinde (s. 158-163). Luxembourg: European Communities. 14 Nisan 2007 tarihinde http://europa.eu.int/ISPO/dlm/program/abst_ld_en.html adresinden erişildi.
  14. Duranti, L. ve MacNeil, H. (1996). The protection of the integrity of electronic records: An overview of the UBC-MAS Research Project. Archivaria, 42, 46-67. 14 Nisan 2007 tarihinde http://journals.sfu.ca/archivar/index.php/archivaria/article/view/12153/13158 adresinden erişildi.
  15. EAD. (2002). Encoded Archival Description (Version 2002). 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.loc.gov/ead adresinden erişildi.
  16. Eastwood, T. (1988). Nurturing archival education in the university. American Archivist, 51, 228-252.
  17. Eastwood, T. (2006). Building archival knowledge and skills in the digital age. Archival Science, 6, 163-170.
  18. Europeana. (2007). 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.europeana.eu adresinden erişildi.
  19. Floridi, L. (2006, 25 Eylül). Peering into the future of the infosphere. TidBITS, 848. 14 Nisan 2007 tarihinde http://db.tidbits.com/article/8686 adresinden erişildi.
  20. Folksonomy. (2007). 14 Nisan 2007 tarihinde http://en.wikipedia.org/wiki/Folksonomy adresinden erişildi.
  21. Gantz, J.F., Reinsel, D., Chute, C., Schlichting, W., McArthur, J., Minton, S. ve diğerleri. (2007). The expanding digital universe: A forecast of worldwide information growth through 2010. IDC White Paper. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.emc.com/about/destination/digital_universe/pdf/Expanding_Digital_Universe_IDC_WhitePaper_022507.pdf adresinden erişildi.
  22. Garrett, J.J. (2003). The elements of user experience: User centered design for the Web. Indianapolis, IN: New Riders.
  23. Gavrel, K. (1990). Conceptual problems posed by electronic records: A RAMP study. Paris: UNESCO. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.unesco.org/webworld/ramp/html/r9012e/r9012e00.htm adresinden erişildi.
  24. Gilliland-Swetland, A.J. ve Eppard, P.B. (2000). Preserving the authenticity of contingent digital objects: The InterPARES Project. D-Lib Magazine, 6(7/8). 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.dlib.org/dlib/july00/eppard/07eppard.html adresinden erişildi.
  25. Google. (2007). 14 Nisan 2007 tarihinde http://books.google.com adresinden erişildi.
  26. Granger, S. (2000). Emulation as a digital preservation strategy. D-Lib Magazine, 6(10). 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.dlib.org/dlib/october00/granger/10granger.html adresinden erişildi.
  27. Gutenberg. (2007). 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.gutenberg.org adresinden erişildi.
  28. Hammond, T., Hannay, T., Lund, B. ve Scott, J. (2005). Social bookmarking tools (I): A general review. D-Lib Magazine, 11(4). 18 Temmuz 2007 tarihinde http://www.dlib.org//dlib/april05/hammond/04hammond.html adresinden erişildi.
  29. Haspel, B. (1998). Computer revolution and its impact on the archival world. Atlanti, 8, 30-40.
  30. InterPARES. (2001). Authenticity Task Force Report. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.interpares.org/book/interpares_book_d_part1.pdf adresinden erişildi.
  31. International Organization for Standardization. (2005). Document management -- Electronic document file format for long-term preservation -- Part 1: Use of PDF 1.4 (PDF/A-1), (Reference number: ISO 19005-1: 2005 (E)). Geneva: ISO.
  32. International Organization for Standardization. (2001-2003). Graphic technology -- Prepress digital data exchange using PDF -- Part 1-8 (Reference number: ISO 15930-1-8). Geneva: ISO.
  33. JHOVE. (2006). JHOVE-JSTOR/Harvard Object Validation Environment. 14 Nisan 2007 tarihinde http://hul.harvard.edu/jhove adresinden erişildi.
  34. Karlgaard, R. (2004, 29 Kasım). Digital rules. Forbes. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.forbes.com/technology/free_forbes/2004/1129/041.html adresinden erişildi.
  35. Kinsey, S. (1998, Mayıs). Putting images on the World Wide Web: A guide for business archivists. Business Archives; Principles and Practice, 75, 1-14.
  36. Klau, R. (2003, 2 Aralık). Driving successful CRM adoption. Computerworld. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.computerworld.com/softwaretopics/crm/story/0,10801,87469,00.html?f=x51 adresinden erişildi.
  37. Lagoze, C. (2000). Business unusual: How “event-awarenes” may breathe life into the catalog? 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.cs.cornell.edu/lagoze/papers/lagozelc.pdf adresinden erişildi.
  38. Lagoze, C., Hunter, J. ve Brickley, D. (2000). An event-aware model for metadata interoperability. Proceedings of the 4th European Conference on Research and Advanced Technology for Digital Libraries içinde (s. 103-116). London: Springer Verlag. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.cs.cornell.edu/lagoze/papers/ev.pdf adresinden erişildi.
  39. Lyman, P. ve Varian, H.R. (2003). How Much Information 2003? 14 Nisan 2007 tarihinde http://www2.sims.berkeley.edu/research/projects/how-much-info-2003/index.htm adresinden erişildi.
  40. Lynch, C. (2000). Authenticity and integrity in the digital environment: An exploratory analysis of the central role of trust. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.clir.org/pubs/reports/pub92/lynch.html adresinden erişildi.
  41. McKemmish, S., Acland, G., Ward, N. ve Reed, B. (1998). Describing records in context in the continuum: the Australian recordkeeping metadata schema. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.sims.monash.edu.au/esearch/rcrg/publications/archiv01.htm adresinden erişildi.
  42. OCA. (2007). Open Content Alliance. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.opencontentalliance.org adresinden erişildi.
  43. PARC Research. (2002). DataGlyphs: Embedding digital data. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.parc.com/research/projects/dataglyphs adresinden erişildi.
  44. PRONOM. (2007). The online registry. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.nationalarchives.gov.uk/pronom adresinden erişildi.
  45. Reich, V. ve Rosenthal, D.S.H. (2001). LOCKSS: A permanent Web publishing and access system. D-Lib Magazine, 7(6). 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.dlib.org/dlib/june01/reich/06reich.html adresinden erişildi.
  46. Ross, S. ve Gow, A. (1999). Digital archaeology: Rescuing neglected and damaged data resources. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.ukoln.ac.uk/services/elib/papers/supporting/pdf/p2full.pdf adresinden erişildi.
  47. Rothenberg, J. (1998). Avoiding technological quicksand: Finding a viable technical foundation for digital preservation. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.clir.org/pubs/reports/rothenberg/contents.html adresinden erişildi.
  48. Stollar, C. ve Kiehne, T. (2006). Guarding the guards: Archiving the electronic records of hypertext author Michael Joyce. New Skills for the Digital Era: Case Study 4. 31 May–2 June 2006 Washington’da sunulan bildiri. 14 Nisan 2007 tarihinde http://rpm.lib.az.us/NewSkills/CaseStudies/4_Stollar_Kiehne.pdf adresinden erişildi.
  49. Tibbo, H.R. (2006). So much to learn, so little time to learn it: North American archival education programs in the informatian age and the role for certificate programs. Archival Science, 6, 231-245.
  50. Tonta, Y. (2007a). Kütüphaneler sanal güzergâhlara mı dönüşüyor? A. Üstün ve Ü. Konya (Yay. haz.), I. Uluslararası Bilgi Hizmetleri Sempozyumu: İletişim, 25-26 Mayıs 2006, İstanbul (Bildiriler) içinde (s. 353-366). İstanbul: Türk Kütüphaneciler Derneği İstanbul Şubesi. 14 Nisan 2007 tarihinde http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tontaistanbul-mayis-2006-bildiri.pdf adresinden erişildi.
  51. Tonta, Y. (2007b). Libraries and museums in the flat world: Are they becoming virtual destinations? H.K. Achleitner ve A. Dimchev (Ed.), Globalization, Digitization, Access, and Preservation of Cultural Heritage, Papers from the International Conference, Sofia, Bulgaria, 8-10 November 2006 içinde (s. 92-105). Sofia: “St. Kliment Ohridski” University of Sofia. 14 Nisan 2007 tarihinde http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/yayinlar/tonta-sofia-paper-2006-final.pdf adresinden erişildi.
  52. Uhde, K. (2006). New education in old Europe. Archival Science, 6, 193-203.
  53. Van de Sompel, H., Nelson, M.L., Lagoze, C. ve Warner, S. (2004). Resource harvesting within the OAI-PMH framework. D-Lib Magazine, 10(12). 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.dlib.org/dlibdecember04/vandesompel/12vandesompel.html adresinden erişildi.
  54. Walch, V. ve Yakel, E. (2006). The archival census and education needs survey in the United States (A*CENSUS). OCLC Systems and Services, 22, 15-22.
  55. Wallace, D.A. (1995). Managing the present: Metadata as archival description. Archivaria, 39, 11-21. 14 Nisan 2007 tarihinde http://journals.sfu.ca/archivar/index.php/archivaria/article/viewFile/12064/13037 adresinden erişildi.
  56. Wheatley, P. (2001). Migration: A CAMiLEON discussion paper. Ariadne, 29. 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.ariadne.ac.uk/issue29/camileon adresinden erişildi.
  57. Wodtke, C. (2003). Information architecture: Blueprints for the Web. Indianapolis, IN: New Riders.
  58. Yakel, E. ve Reynolds, P. (2006). The next generation finding aid: The polar bear expedition digital collections: A case study in reference and access to digital materials. New Skills for the Digital Era: Case Study 8. 31 May–2 June 2006 Washington’da sunulan bildiri. 14 Nisan 2007 tarihinde http://rpm.lib.az.us/NewSkills/CaseStudies/8_Yakel_Reynolds.pdf adresinden erişildi.
  59. Z39.50: Gateway to library catalogs. (2007). 14 Nisan 2007 tarihinde http://www.loc.gov/z3950 adresinden erişildi.

Lisans

Telif Hakkı (c) 2008 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Ataman, B. K. (2008). Enformasyon Bilimlerine Fütüristik Bir Yaklaşım. Bilgi Dünyası, 9(1), 67-89. https://doi.org/10.15612/BD.2008.328