Öz

Antik çağda kullanılan en önemli yazı malzemesi papirüstür. Papirüsten önce; çanak-çömlek parçaları, yassı taşlar, bronz, kurşun, kalay, bakır, gümüş ve altın madenlerinden yapılan levhalar kullanılırdı. Bunların yanı sıra bitki kökleri ve yapraklarından yapılan yazı malzemeleri, balmumu ile sıvanmış tahta levhalar, fildişinden yapılan levhalar ve keten kamışından yapılan organik yazı malzemeleri de kullanılmıştır. Ancak bunların hiçbiri papirüs kadar etkili, önemli ve kalıcı olamamıştır. Papirüs ilk defa M.Ö. 3300’lü yıllarda Eski Mısır’da yapılarak kullanılmıştır. Daha sonra tüm Akdeniz ülkelerine yayılarak kullanılmaya başlanan ve en geniş kullanım alanına sahip yazı malzemesi olmuştur. Papirüs kâğıdı önemimi M.S. XI. yüzyıla kadar korumuştur. Papirüs kâğıtları beyazlığına, inceliğine, boyutlarına ve cilasına göre değişik renklerde, farklı cins ve kalitede oluyordu. Papirüs kâğıdı kalite, uzunluk ve benzeri özelliklerine göre farklı fiyatlarla satılırdı. Papirüs kalınlığına, genişliğine, rengine ve kullanım alanlarına göre ayrı ayrı isimler alıyordu. Bu isimler hem papirüsün kalitesini gösteriyor, hem kullanım alanlarını belirtiyor, hem de fiyatlarını yansıtıyordu. Papirüsün üzerine matematik, astronomi, tıp, sihir, büyü ve dinselmetinler, kral listeleri, coğrafi listeler, şehir listeleri, ölüler kitapları ve okul kitapları, mitolojik yazılar, macera ve coğrafya yazıları gibi bilimsel ve edebi yazılar yazılırdı. Yazı ile doldurulan papirüs, rulo ve kodeks fleklinde, kutu ve deri kılıflara konularak saklanır ve taşınırdı.

Anahtar Kelimeler: Papirüs

Referanslar

  1. Ancient Egyptian Writing Kit. (2006). 23 Şubat 2006 tarihinde http://www.kingtutshop.com/WritingKit/writingkit.htm adresinden erişildi.
  2. Blanck, H. (2000). Antikçağda kitap. Dost Kitabevi Yayınları. Ankara.
  3. Bloom, J. M. (2003). Kağıtta işlenen uygarlık kağıdın tarihi ve İslam dünyasına etkisi. Kitap Yayın Evi. İstanbul.
  4. Corban College. (2006). Egypt. 11 Nisan 2006 tarihinde http://www.corban.edu/museum/egypt2.html adresinden erişildi.
  5. The Golden Age Project. (2006). 18 Ocak 2006 tarihinde http://www.goldenageproject.org.uk/25writing.html adresinden erişildi.
  6. Khalil, D. (2006). Tricks of the trade purchasing fine papyrus artwork. 28 Şubat 2006 tarihinde http://touregypt.net/featurestories/ppapyrus.htm adresinden erişildi.
  7. La lavorazione della carta. (2006). 23 Şubat 2006 tarihinde http://www.papiro.it/it/lavorazione.htm adresinden erişildi.
  8. Majno, G. (1975). The Healing Hand. Massachusetts: Harvard University Press. Page 85, Figure 3.11. 24 Şubat 2006 tarihinde http://puffin.creighton.edu/museums/greiner/papyrus.htm adresinden erişildi.
  9. Martinson, K. (2006). Art 43: The history of book. 18 Ocak 2006 tarihinde http://faculty.luther.edu/~martinka/art43/bhindex.html adresinden erişildi.
  10. Museo Didattico del Libro Antico. (2006). La collezione del museo. 23 Şubat 2006 tarihinde http://www.museolibroantico.com/galleria_frame.html adresinden erişildi.
  11. Papirüs. (1992). Ana Britannica: Genel Kültür Ansiklopedisi içinde (c. 25, ss. 60-61). İstanbul: Ana Yayıncılık.
  12. Papyrus. (1957). Encyclopedia Britannica: A new survey of universal knowledge içinde (c. 17, ss. 246-248). Chicago: Encyclopedia Britannica.
  13. Thayer, B. (2006). Papyrus. 24 Şubat 2006 tarihinde http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Periods/Roman/Topics/Daily_Life/writing/papyrus/Britannica_1911*.html adresinden erişildi.
  14. Thompson, J. W. (2006). Writing, books, and libraries: A historical account technical matters. 23 Şubat 2006 tarihinde http://www.nathanielturner.com/writinghistory.htm adresinden erişildi.
  15. Yıldız, N. (1985). Eskiçağ kütüphaneleri. Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul.
  16. Yıldız, N. (2000). Eskiçağda yazı malzemeleri ve kitabın oluşumu. Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
  17. Yıldız, N. (2003). Kalıntılar ve edebi kaynaklar ışığında antik çağ kütüphaneleri mimariler, iç düzenleri, çalışma sistemleri, kitapların yazımı ve çoğaltılması. Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.

Lisans

Telif Hakkı (c) 2006 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Atılgan, M. (2006). Antik Çağın En Önemli Yazı Malzemesi: Papirüs. Bilgi Dünyası, 7(2), 293-312. https://doi.org/10.15612/BD.2006.378