Öz
Bilgi teknolojilerindeki gelişmeler, günümüzde tüm insanlığı ilgilendiren çok yönlü değişimlere neden olmaktadır. Benzer bir değişim, 15. yüzyılın ikinci yarısında Gutenberg Matbaası sonrasında Avrupa’da yaşandı ve toplumsal yaşamın neredeyse her boyutu bu gelişmeden büyük ölçüde etkilendi. Avrupa toplumunun günümüzdeki konumuna gelmesinde büyük katkısı olan matbaanın, Türkiye’ye 275 yıllık bir gecikmeyle girmesinin bedelini çok ağır bir şekilde ödemekteyiz. Bu çalışmada söz konusu gecikmenin bizlere nelere mal olduğu, Avrupa’da matbaa sonrası yaşanan atılımlar çerçevesinde ele alınırken, aydınlık bir gelecek için geçmişteki hatalarımızdan dersler çıkarılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Müteferrika Matbaası, Matbaa-Türkiye, Matbaa- Avrupa, Toplumsal gelişme
Referanslar
- Alemdar, K. ve Erdoğan, İ. (1998). İletişim. Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Bilim: Sosyal Bilimler II. Ankara: TUBA içinde (ss.1-10). 21 Temmuz 2004 tarihinde http://media.ankara.edu.tr/erdogan/turkiyedemedya.html adresinden erişildi.
- Baysal, J. (1991). Kitap ve kütüphane tarihine giriş. (TKD İstanbul Şubesi Yayınları: 10). İstanbul: TKD İstanbul Şubesi.
- Berkes, N. (1978). Türkiye’de çağdaşlaşma. İstanbul: Doğu-Batı Yayınları.
- Binark, İ. (1980). Matbaanın Türkiye’ye geç girişi ve sebepleri. Basım ve Basımcılığımızın 250. Yılı Bilimsel Toplantısı: Bildiriler: 10-11 Aralık 1979 Ankara içinde (ss.139-173). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.
- Burke, P. (2001). Bilginin toplumsal tarihi (Tarih Vakfı Yurt Yayınları: 118). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Eisenstein, E. (1979). The printing press as an agent of change. New York: Cambridge University Press.
- Ersoy, O. (1959). Türkiye’ye matbaanın girişi ve ilk basılan eserler. Ankara: Güven Basımevi.
- Ersoy, O. (1980). İlk Türk basımevinde basılan kitapların fiyatları. Basım ve Basımcılığımızın 250. Yılı Bilimsel Toplantısı: Bildiriler: 10-11 Aralık 1979 Ankara içinde (ss. 69-83). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.
- Johnson, E. D. (1973). Communication: An introduction to the history of writing, printing. New Jersey: Scarecrow Metuchen.
- Jones, B. (1997). Manuscripts, books and maps: The printing press and a changing world. 14 Mayıs 2004 tarihinde http://communication.ucsd.edu/bjones/Books/maps.html adresinden erişildi.
- Kingdon, R. (1980). Review of the printing press as an agent of change. Library Quarterly, 50 (1), 140-141.
- Kuran, E. (1980). Basımcılığın Osmanlı toplumuna tesirleri. Basım ve Basımcılığımızın 250. Yılı Bilimsel Toplantısı: Bildiriler: 10-11 Aralık 1979 Ankara içinde (ss.15-21). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.
- Lewis, B. (1968). The emergence of modern Turkey. Oxford: Oxford University Press.
- McGarry, K. J. (1981). The changing context of information. London: Clive Bingley.
- McLuhan, M. (1964). Understanding media: The extensions of man. New York.
- Nuhoğlu, H. Y. (1980). Müteferrika Matbaası’nın kurulması için verilen fetva üzerine. Basım ve Basımcılığımızın 250. Yılı Bilimsel Toplantısı: Bildiriler: 10-11 Aralık 1979 Ankara içinde (ss.119-126). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.
- Robinson, F. (1993). Technology and religious change: Islam and the impact of print. Modern Asia Studies, 27 (1), 229-251.
- Ronan, C. A. (2003). Bilim tarihi: Dünya kültürlerinde bilimin tarihi ve gelişmesi (TÜBİTAK Akademik Dizi). Ankara: TÜBİTAK.
- Ünver, S. (1980). İbrahim Müteferrika’nın bilimsel yönü ile yayınlarındaki özellikleri. Basım ve Basımcılığımızın 250. Yılı Bilimsel Toplantısı: Bildiriler: 10-11 Aralık 1979 Ankara içinde (ss. 1-7). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.
Lisans
Telif Hakkı (c) 2004 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.
