Öz

Teorik bilgilerin pratiğe dönüşerek öğrenimin kalıcılığını sağlaması yanında, öğrencilerin mezuniyet öncesinde iş ortamına aşinalık ve mesleki deneyim kazanmaları anlamında staj, üniversite öğretiminde önemli bir yere sahiptir. Staj uygulamasında esas olan öğrencilerin eğitim aldıkları disipline yönelik iş ve işlemleri yerinde görerek tecrübe etmeleridir. Ancak 2020 yılı Covid-19 salgınından dolayı kurumların stajyer kabul etmemeleri, uygulamaların yerindeliğini sekteye uğratmıştır. Staj uygulamalarının kazanımlarından öğrencilerin mahrum edilmemesi amacıyla arayışa giren bazı bölümler, çözüm için teorik derslerde olduğu gibi, çevrim içi staj programlarına başvurmuşlardır. Bu çalışmada, Bilgi ve Belge Yönetimi eğitiminde önemli bir yere sahip olan stajın pandemi döneminde iptal edilmesi neticesinde gerçekleştirilen Çankırı Karatekin Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü çevrim içi staj uygulamasının öğrenciler üzerindeki etkilerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Disiplinin önde gelen iki mesleki derneği olan Üniversite ve Araştırma Kütüphanecileri Derneği (ÜNAK) ve Türk Kütüphaneciler Derneği (TKD) ile iş birliği yapılarak gerçekleştirilen bu uygulamada, 4 haftalık sürede 22 oturumda 30 konuşmacı tarafından 114 öğrenciye, yüz yüze staj uygulamasında aktarılan becerileri içeren 5 ana konuda çevrim içi seminerler verilmiştir. Öğrencilerin verilen seminerler hakkındaki tutumlarını saptamaya yönelik planlanan çalışmada, oturumların, konuşmacıların ve bölümün süreçteki durum değerlendirmeleri yapılmıştır. Betimsel yöntemin kullanıldığı çalışmada, organizasyonun bitiminde öğrencilere uygulanan anketin sonuçları “surveey” aracı ile değerlendirilmiş, öğrencilerin genel anlamda programdan verim aldıkları anlaşılmıştır. Yüz yüze stajın alternatifi olmasa da mücbir nedenlerle yapılan bu türden uygulamalara katılımın gerekli olduğu görüşünü savundukları ortaya çıkmıştır. Çalışma, bu türden programların planlı ve sistematik uygulama ile hem öğrenci hem de kurum tarafıyla geniş katılımların önemli olduğuna ilişkin farkındalığa hizmet ettiği ölçüde başarılı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Covid-19, koronavirüs, pandemi, küresel salgın, çevrim içi staj, bilgi ve belge yönetimi bölümü

Referanslar

  1. Al, U. ve Madran, O. (2004). Web tabanlı uzaktan eğitim sistemleri: Sahip olması gereken özellikler ve standartlar. Bilgi Dünyası, 5(2), 259-271. https://doi.org/10.15612/BD.2004.491
  2. Altuntaş Yılmaz, N. (2020). Yükseköğretim kurumlarında Covid-19 pandemisi sürecinde uygulanan uzaktan eğitim durumu hakkında öğrencilerin tutumlarının araştırılması: fizyoterapi ve rehabilitasyon bölümü örneği. Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(1), 15-20. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1188630
  3. Akarsu, B. Ve Akarsu, B. (2019). Bilimsel araştırma tasarımı: Nicel, Nitel ve Karma Araştırma Yaklaşımları. Cinius Yayınları. https://www.researchgate.net/publication/333372639_Bilimsel_Arastirma_Tasarimi_Nicel_Nitel_ve_Karma_Arastirma_Yaklasimlari
  4. Akay, B., Uslu, A. ve Sancar, M. F. (2018). Turizm eğitimi alan öğrencilerin staj döneminde yaşadıkları sorunlar: Lisans ve ortaöğretim turizm öğrencileri örneği. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(1), 212-236. https://doi.org/10.26466/opus.358194
  5. Akbayrak, E. H. (2005). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kütüphanesi’nde hizmet kalitesi ölçümü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi. http://eprints.rclis.org/9623/1/Orta_Dogu_Teknik_Universitesi_Kutuphanesi%27nde_Hizmet_Kalitesi_Olcumu-Emre_Hasan_Akbayrak.pdf
  6. Alimoğlu, O. ve Erol, C. I. (2020). Covid-19 Pandemisi sırasında genel cerrahi uygulamalarına yaklaşım [Özel sayı]. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 25, 102-110. https://doi.org/10.21673/anadoluklin.719805
  7. Arıcan, S. (2020). Sivil toplum kuruluşları bağlamında imam hatip liseleri: Güncel tartışmalar ve öneriler. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, 6(11), 295-322. https://doi.org/10.47502/mizan.823346
  8. Barr, B. A. ve Miller, S. F. (2013). Higher education: The online teaching and learning experience. Online Teaching and Learning. https://eric.ed.gov/?id=ED543912
  9. Bıçakçı, A. B. (2021). Halkla ilişkiler lisans eğitiminde sivil toplum kuruluşları ile iş birliği. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (37), 293-309. https://doi.org/10.17829/turcom.862146
  10. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü. (2019). Staj uygulama esasları. Çankırı Karatekin Üniversitesi. https://bilgibelge.karatekin.edu.tr/formlar-4452-sayfasi.karatekin
  11. Bozkurt, A. (2017). Türkiye’de uzaktan eğitimin dünü, bugünü ve yarını. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 85-124. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/403827
  12. Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (Covid-19) pandemi süreci ve pandemi sonrası dünyada eğitime yönelik değerlendirmeler: Yeni normal ve yeni eğitim paradigması. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(3), 112-142. https://dergipark.org.tr/en/pub/auad/issue/56247/773769
  13. Can, E. (2020). Coronavirüs (Covid-19) pandemisi ve pedagojik yansımaları: Türkiye’de açık ve uzaktan eğitim uygulamaları. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 11-53. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1179832
  14. Çubukçu, Z. ve Girmen, P. (2008). Öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin görüşleri. Bilig, (44), 123-142. https://dergipark.org.tr/tr/pub/bilig/issue/25368/267752
  15. Değirmencioğlu, S. M. (2008). Türkiye’de yüksek öğretim mezunları ve eğitimde fırsat eşitliği. Toplum ve Demokrasi Dergisi, 2(3), 47-66. https://www.researchgate.net/profile/SerdarDegirmencioglu/publication/232181483_Turkiye’de_Yuksek_Ogretim_Mezunlari_ve_Egitimde_Firsat_Esitligi/links/09e415078562bd94a0000000/Tuerkiyede-Yueksek-OegretimMezunlari-ve-Egitimde-Firsat-Esitligi.pdf
  16. Demir, M. ve Demir, Ş. Ş. (2014). Turizm işletmelerinde yöneticilerin mesleki staj ve stajyerleri değerlendirmesi. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, (6), 18-33. http://www.marmarasosyaldergi.org/makale/sayi6_aral%C4%B1k_2014_2.pdf
  17. Demir, B. (2015). Meslek yüksekokullarında verilen muhasebe eğitiminde stajın önemi, sorunlar ve çözüm önerileri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(3), 76-80. http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/10.berna_demir.pdf
  18. Dikmen, S. ve Bahçeci, F. (2020). Covid-19 Pandemisi sürecinde yükseköğretim kurumlarının uzaktan eğitime yönelik stratejileri: Fırat Üniversitesi örneği. Turkish Journal of Educational Studies, 7(2), 78-98. https://doi.org/10.33907/turkjes.721685
  19. Doğan, İ. S. (2019). Gıda mühendisliği eğitiminde staj uygulamalarının etkinliği. Boy Yayınları.
  20. Durak, G., Çankaya, S. ve İzmirli, S. (2020). COVID-19 pandemi döneminde Türkiye’deki üniversitelerin uzaktan eğitim sistemlerinin incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 14(1), 787-809. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.743080
  21. Düzakın, E. ve Yalçınkaya, S. (2008). Web tabanlı uzaktan eğitim sistemi ve Çukurova Üniversitesi öğretim elemanlarının yatkınlıkları. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 225-244. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/50421
  22. Eygü, H. ve Karaman, S. (2015). Uzaktan eğitim öğrencilerinin memnuniyet algıları üzerine bir araştırma. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 36-59. https://dergipark.org.tr/en/pub/kusbd/issue/19375/205547
  23. Galbraith, D. ve Mondal, S. (2020). The potential power of internships and the impact on career preparation. Research in Higher Education Journal, 38, 1-9. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1263677.pdf
  24. Gonzalez, T., de la Rubia, M. A., Hincz, K. P., Comas-Lopez, M., Subirats, L., Fort, S. ve Sacha, G. M. (2020). Influence of COVID-19 confinement on students’ performance in higher education. PloS one, 15(10). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0239490
  25. Karacan, S. ve Karacan, E. (2004). Meslek Yüksekokullarında (MYO) yapılan staj uygulamalarına ilişkin bir araştırma: Kalite ve verimlilik için iş yerleri - MYO işbirliğinin gereği. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (8), 168-184. https://dergipark.org.tr/en/pub/kosbed/issue/25712/271313
  26. Karadağ, E. ve Yücel, C. (2020). Yeni tip koronavirüs pandemisi döneminde üniversitelerde uzaktan eğitim: Lisans öğrencileri kapsamında bir değerlendirme çalışması. Yükseköğretim Dergisi, 10(2), 181–192. https://doi.org/10.2399/yod.20.730688
  27. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (23. bs.). Nobel Akademik Yayıncılık.
  28. Keskin, M. ve Özer Kaya, D. (2020). COVID-19 sürecinde öğrencilerin web tabanlı uzaktan eğitime yönelik geri bildirimlerinin değerlendirilmesi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 59-67. https://dergipark.org.tr/en/pub/ikcusbfd/issue/55773/754174
  29. Kuzgun, İ. K. (2013). Türkiye’de eğitimli genç işsizliğinin çözümünde bir alternatif olarak staj: Özellikleri ve sosyal boyutu. Toprak İşveren, (99), 7-12. http://www.toprakisveren.org.tr/16-2013--99.Dergi
  30. Özdoğan, A. Ç. ve Berkant, H. G. (2020). COVID-19 pandemi dönemindeki uzaktan eğitime ilişkin paydaş görüşlerinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 13-43. https://doi.org/10.37669/milliegitim.788118
  31. Sarıbıyık, M. (2019). Mesleki eğitimde +1 uygulamalı eğitim modeli (Analiz No. 292). SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı. https://setav.org/assets/uploads/2019/08/A292.pdf
  32. Serçemeli, M. ve Kurnaz, E. (2020). Covid-19 pandemi döneminde öğrencilerin uzaktan eğitim ve uzaktan muhasebe eğitimine yönelik bakış açıları üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(1), 40-53. https://dergipark.org.tr/en/pub/utsobilder/issue/55152/741358
  33. Sezerel, H. ve Cankül, D. (2019). Stajın nasıl geçti? Turizm alanında orta öğretim öğrencilerinin staj deneyimleri. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(3), 471-483. https://doi.org/10.26677/TR1010.2019.173
  34. Surveey. (2009). Surveey: Online survey system. http://www.surveey.com/survey/
  35. Şahin, M. C. (2005). İnternet tabanlı uzaktan eğitimin etkililiği: Bir meta-analiz çalışması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
  36. Şara, P. ve Güney, Ü. (2015). Sınıf ve branş öğretmenlerinin iletişim becerileri düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi: Eşme İlçesi örneği [Özel sayı]. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 195-205. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/43727
  37. Şen, Ö ve Kızılcalıoğlu, G. (2020). COVİD-19 pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin ve akademisyenlerin uzaktan eğitime yönelik görüşlerinin belirlenmesi. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry, 4(3), 239-252. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.830913
  38. Tektaş, N., Yayla, A., Sarıkaş, A., Polat, Z., Tektaş, M. ve Ceviz, N. Ö. (2016). Ön lisans öğrencilerinin staj uygulamalarının değerlendirilmesi: Marmara Üniversitesi örneği [Özel sayı]. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5, 310-318. http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/36.necla_tektas.pdf
  39. Türk Dil Kurumu (2020). Türk Dil Kurumu Sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/
  40. Varol, D. (2003). Staj uygulamaları üzerine kişisel gözlemler. Türk Kütüphaneciliği, 17(2), 199-200. http://www.tk.org.tr/index.php/TK/article/download/245/238

Lisans

Telif Hakkı (c) 2021 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Polat, C., & Eroğlu, E. B. (2021). Covid-19 Pandemi Döneminde Çankırı Karatekin Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Çevrim İçi Staj Programının Değerlendirilmesi. Bilgi Dünyası, 22(2), 213-249. https://doi.org/10.15612/BD.2021.601