Öz

Araştırmada Bilgi ve Belge Yönetimi (BBY) bölümünde öğrenim gören lisans öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerine sahip olma düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Öğrencilerin 21. yüzyıl beceri düzeylerinin değişimini incelemek için deneysel olmayan araştırma desenlerinden kesitsel tarama deseni tercih edilmiştir. Çalışmanın örneklemini ise coğrafi olarak Türkiye’nin farklı konumlarında olan ve aktif öğrencisi bulunan 9 üniversitenin BBY bölümünde öğrenim gören 683 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak çalışma kapsamında belirlenen 21. yüzyıl becerilerini ölçmeye yönelik 3 farklı ölçme aracı kullanılmıştır ve veriler 2019-2020 akademik yılı bahar yarıyılında toplanmıştır. Verilerin analizinde Tek-Yönlü MANOVA istatistiksel analiz tekniği kullanılmıştır. Sonuç olarak; öğrencilerin dijital okuryazarlık, işbirlikçilik ve algoritmik düşünme becerilerine sahip olma düzeylerinin, sınıf düzeyi arttıkça yükseldiği tespit edilmiştir. Yaş düzeylerine göre incelendiğinde gruplar arasında sadece işbirlikçilik ve algoritmik düşünme becerileri açısından farklılık bulunmuştur. Üniversitelere göre bir karşılaştırma yapıldığında algoritmik düşünme, işbirlikçilik ve etkili iletişim becerilerinin bir unsuru olan etkin dinleme beceri düzeyinin anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Dijital okuryazarlık becerisine en yüksek düzeyde Hacettepe Üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerin sahip oldukları sonucu elde edilmiştir. Üniversitelerin 21. yüzyıl becerilerini kazandırmalarına ilişkin elde edilen bulgular çalışmada detaylı olarak tartışılmıştır ve bulgular doğrultusunda öneriler sunulmuştur. Bu çalışmanın sonuçlarının, BBY öğretim kadrosuna, öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerini geliştirmelerini sağlayan bir müfredat tasarlamaları için rehberlik etmesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler: 21. yüzyıl becerileri, BBY, bilgi ve belge yönetimi, kütüphane ve enformasyon bilimi, lisans öğrencileri, kesitsel tarama, Türkiye

Referanslar

  1. Adachi, P. J. C. ve Willoughby, T. (2013). More than just fun and games: The longitudinal relationships between strategic video games, self-reported problem solving skills, and academic grades. Journal of Youth and Adolescence, 42(7), 1041–1052. https://doi.org/10.1007/s10964-0139913-9
  2. Akbulut, Y. (2010). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamaları. Kültür Yayıncılık.
  3. Akgün, F. (2020). Öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojileri yeterlikleri ve bilgi işlemsel düşünme becerilerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 629-654. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.679581
  4. Ananiadou, K. ve Claro, M. (2009). 21st century skills and competences for new millennium learners in OECD countries. OECD Education Working Papers. https://doi.org/10.1787/218525261154
  5. Asia-Pacific Economic Cooperation. (2008). Education to achieve 21st century competencies for all: Annex A: 4th APEC Education Ministerial Meeting Joint Statement. https://www.apec.org/Meeting-Papers/Sectoral-Ministerial-Meetings/Education/2008_education
  6. Baysen, F., Çakmak, N. ve Baysen, E. (2017). Bilgi okuryazarlığı ve öğretmen yetiştirme. Türk Kütüphaneciliği, 31(1), 55-89. https://doi.org/10.24146/tkd.2017.5
  7. Bennedsen, J. ve Caspersen, M. E. (2006). Abstraction ability as an indicator of success for learning object-oriented programming? ACM Sigcse Bulletin, 38(2), 39-43.
  8. Béres, J. (2016). LIS students as critical thinkers: Experiences of a complex pilot programme. ProInflow: Časopis Pro İnformační Vědy, 8(2), 4-18. https://digilib.phil.muni.cz/handle/11222.digilib/135931
  9. Binkley, M., Erstad, O., Herman, J., Raizen, S., Ripley, M., Miller-Ricci, M. ve Rumble, M. (2012). Defining twenty-first century skills. P. Griffin ve E. Care (Ed.), Assessment and teaching of 21st century skills: Methods and approach içinde (ss. 17–66). Springer. https://doi.org/10.1007/97894-007-2324-5_2
  10. Boyacı, Ş. D. B. ve Atalay, N. (2016). A scale development for 21st century skills of primary school students: A validity and reliability study. International Journal of Instruction, 9(1), 133–148. https://doi.org/10.12973/iji.2016.9111a
  11. Buluş, M., Atan, A. ve Sarıkaya, H. E. (2017). Effective communication skills: A new conceptual framework and scale development study. International Online Journal of Educational Sciences, 9(2), 575–590. https://doi.org/10.15345/iojes.2017.02.020
  12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (22. bs). Pegem Akademi.
  13. Cansoy, R. (2018). Uluslararası çerçevelere göre 21.yüzyıl becerileri ve eğitim sisteminde kazandırılması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(4), 3112-3134. http://www.itobiad.com/issue/39481/494286
  14. Cribb, G. (2010). 21. Yüzyıl için istenen/gerekli kütüphaneci becerileri ve kariyer planlaması. Hacettepe Üniversitesi, Bilgi ve Bilgi Yönetimi Bölümü 2010-2011 Öğretim Yılı Konferans/Panel Dizisi Programı. 10 Kasım 2010, Ankara. http://eresearch.ozyegin.edu.tr/xmlui/handle/10679/125
  15. Cüceloğlu, D. (2019). İletişim donanımları (58. bs.). Remzi Kitabevi.
  16. Çakmak, N. ve Baysen, E. (2018). Rehberli araştırma: 21. yüzyılda öğrenme [Guided inquiry: Learning in the 21st century başlıklı kitabın değerlendirmesi, C. C. Kuhlthau, L. K. Maniotes ve A. K. Caspari (yazarlar)]. Türk Kütüphaneciliği, 32(2), 144-148. http://www.tk.org.tr
  17. Çevik, M. ve Şentürk, C. (2019). Multidimensional 21th century skills scale: Validity and reliability study. Cypriot Journal of Educational Sciences, 14(1), 11–28. https://doi.org/10.18844/cjes.v14i1.3506
  18. Dagienė, V., Pėlikis, E. ve Stupurienė, G. (2015). Introducing computational thinking through a contest on informatics: Problem-solving and ender issues. Informacijos Mokslai, 73, 55-63.
  19. Demirkol, N. ve Tis, G. (2018). Endüstri 4.0’ın insan kaynakları ve insan kaynakları yönetimine etkisi. IV. International Caucasus-Central Asia Foreign Trade and Logistics Congress’inde sunulan bildiri. http://ulk.ist/media/kitap/IV-UKODTLK/endustri-40in-insan-kaynaklari-ve-insankaynaklari-yonetimine-etkisi.pdf
  20. Demirtaş, S. (2020). Müzik eğitimi anabilim dalı öğrencilerinin etkili iletişim becerileri: Pamukkale Üniversitesi örneği. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 99-109. http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/8.serkan_demirtas..pdf
  21. Deng, L., Thomas, E. ve Trembach, S. (2015). Shaping the 21st‐century information professional: A convergence of technical and “soft” skills for workplace success. Proceedings of the American Society for Information Science and Technology. https://doi.org/10.1002/meet.2014.14505101128
  22. Doleck, T., Bazelais, P., Lemay, D. J., Saxena, A. ve Basnet, R. B. (2017). Algorithmic thinking, cooperativity, creativity, critical thinking, and problem solving: exploring the relationship between computational thinking skills and academic performance. Journal of Computers in Education, 4(4), 355–369. https://doi.org/10.1007/s40692-017-0090-9
  23. Dzhanuzakov, K., Türkçapar, Ü., Yasul, Y. ve Çakar, A. (2020). Üniversite öğrencilerinin iletişim becerisi düzeylerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(2), 292-301. https://dergipark.org.tr/en/pub/bsd/issue/56097/731773
  24. The Education Commission. (2017). Progress report 2016-2017 delivering the learning generation. http://educationcommission.org/wp-content/uploads/2016/09/Commission-2017-ProgressReport.pdf
  25. Eggers, F., Lovelace, K. J. ve Kraft, F. (2017). Fostering creativity through critical thinking: The case of business start-up simulations. Creativity and Innovation Management, 26(3), 266–276. https://doi.org/10.1111/caim.12225
  26. Filiz, B. (2020). The relationship between effective communication skills and verbal intelligence levels of faculty of sport sciences students. International Journal of Educational Methodology, 6(3), 603-612. https://doi.org/10.12973/ijem.6.3.603
  27. Fisher, B., Hallam, G. ve Partridge, H. (2005). Different approaches: Common conclusions: The skills debate of the twenty-first century. New Review of Academic Librarianship, 11(1), 13-29. https://doi.org/10.1080/13614530500417503
  28. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. ve Hyun, H. H. (2011). How to design and evaluate research in education (8th ed.). McGraw-Hill.
  29. Frameworks & Resources. (2019). https://www.battelleforkids.org/networks/p21/frameworksresources
  30. Geisinger, K. F. (2016). 21st century skills: What are they and how do we assess them? Applied Measurement in Education, 29(4), 245–249. https://doi.org/10.1080/08957347.2016.1209207
  31. Gelmez Burakgazi, S., Karsantık, Y., Aktan, T., Ayaz, M. A., Büge, B. C., Karataş, F., ... ve Yavaşca, O. (2019). Equipped or not? Investigating pre-service teachers’ 21st century skills. Asia Pacific Journal of Education, 39(4), 451-468. https://doi.org/10.1080/02188791.2019.1671803
  32. Geraei, E. ve Heidari, G. (2015). Measurement of generic core competencies among students of library and information science in Iran. The Electronic Library, 33(69), 1016-1030. https://doi.org/10.1108/EL-08-2013-0153
  33. Gore, V. (2013). 21st century skills and prospective job challenges. IUP Journal of Soft Skills, 7(4), 7-14. https://search.proquest.com/docview/1506893938?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true
  34. Gökoğlu, S. (2017). Programlama eğitiminde algoritma algısı: Bir metafor analizi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 6(1), 1-14. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cije/issue/29856/321430
  35. Gregory, V. L. (2019). Collection development and management for 21st century library collections: An introduction (2. bs.). Neal-Schuman. https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=dkCgDwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=new+roles+in+libraries+in+the+21st+century+&ots=j6ckf9oP4T&sig=PeAmqwQWYETUSPp6MS8fkll9MEU&redir_esc=y#v=onepage&q=new%20roles%20in%20libraries%20in%20the%2021st%20century&f=false
  36. Gürbüz, H., Evlioğlu, B., Erol, Ç. S., Gülseçen, H. ve Gülseçen, S. (2017). “What’s the weather like today?”: A computer game to develop algorithmic thinking and problem solving skills of primary school pupils. Education and Information Technologies, 22(3), 1133–1147. https://doi.org/10.1007/s10639-016-9478-9
  37. Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümünün Bilgi Okulları Örgütü (iSchools.org) üyeliğine kabul edilmesi. (t.y). http://bby.hacettepe.edu.tr/ischools.php
  38. Hennessey, B. A. ve Amabile, T. M. (2010). Creativity. Annual Review of Psychology, 61, 569–598. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.093008.100416
  39. Hodgkinson, D. M. (2006). Collaborative behaviour amongst LIS students: A study of attitudes and practices at Loughborough University. Education for Information 24(2-3), 125–138. https://doi.org/10.3233/EFI-2006-242-302
  40. Hossain, M. A. ve Sormunen, E. (2019). ICT skills of library and ınformation science (LIS) students in Bangladesh. International Information & Library Review, 51(4), 285-299. https://doi.org/10.1080/10572317.2018.1559661
  41. International Society for Technology in Education. (2016). ISTE Standards for Students: Turkish. https://www.iste.org/standards/standards-in-action/global-reach
  42. International Society for Technology in Education. (2020). ISTE Standards for Students. https://www.iste.org/standards/for-students
  43. Israel, O. (2015). Undergraduates’ computer skills and the use of online ınformation resources: A case study of library and ınformation science students of Delta State University, Nigeria. Journal of Library & Information Science, 5(4), December, 770-782. http://irjlis.com/wp-content/uploads/2016/05/15-IR-333-54.pdf
  44. Iqbal Malik, S., Mathew, R., Moufaq Tawafak, R ve Khan, I. (2019). Gender difference in perceiving algorithmic thinking in an introductory programming course. Proceedings of EDULEARN19 Conference1st-3rd July 2019, Palma, Mallorca, Spain. https://bit.ly/3ldN1tZ
  45. Katai, Z. (2015). The challenge of promoting algorithmic thinking of both sciences- and humanities-oriented learners. Journal of Computer Assisted Learning, 31(4), 287–299. https://doi.org/10.1111/jcal.12070
  46. Kılıç, S., Gökoğlu, S. ve Öztürk, M. (2020). A valid and reliable scale for developing programming oriented computational thinking. Journal of Educational Computing Research. https://doi.org/10.1177/0735633120964402
  47. Koçak, Ö. ve Göksu, İ. (2020). Examining 21st century skill levels of students and the relationship between skills. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 21(2), 772-784. https://doi.org/10.17679/inuefd.656784
  48. Koenig, J. A. (2011). Assessing 21st century skills: Summary of a workshop. https://www.learntechlib.org/p/159080/
  49. Korkmaz, Ö., Çakır, R. ve Özden, M. Y. (2017). A validity and reliability study of the computational thinking scales (CTS). Computers in Human Behavior, 72, 558–569. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.01.005
  50. Kurbanoğlu, S. (2003). Self-efficacy: A concept closely linked to ınformation literacy and lifelong learning. Journal of Documentation, 59(6), 635-646. https://doi.org/10.1108/00220410310506295
  51. Kurbanoğlu, S. ve Doğan, G. (2015). Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü öğrencilerinin bilgi okuryazarlığı becerileri. U. Al ve Z. Taşkın (Yay. Haz.), Prof. Dr. İrfan Çakın’a armağan içinde (ss. 124-134). Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü. http://www.bby.hacettepe.edu.tr/akademik/guledadogan/dosyalar/festschrift_ic(1).pdf
  52. Kuhlthau, C. C., Maniotes, L. K. ve Caspari, A. K. (2015). Guided inquiry: Learning in the 21st century (2. bs.). Libraries Unlimited.
  53. Latham, D., Gross, M. ve Witte, S. (2013). Preparing teachers and librarians to collaborate to teach 21st century skills: Views of LIS and education faculty. School Library Research, 16. https://eric.ed.gov/?id=EJ1012833
  54. The Library and Information Association. (t. y). Job roles. https://www.cilip.org.uk/page/JobRoles
  55. Malliari, A., Korobili, S. ve Togia, A. (2012). IT self‐efficacy and computer competence of LIS students. The Electronic Library, 30(5), 608-622. https://doi.org/10.1108/02640471211275675
  56. Ng, W. (2012). Can we teach digital natives digital literacy? Computers and Education, 59(3), 1065-1078. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.04.016
  57. Partnership for 21st Century Learning: A network of Battelle for Kids. (2019). Framework for 21st Century Learning. http://static.battelleforkids.org/documents/p21/P21_Framework_Brief.pdf
  58. Pituch, K. A. ve Stevens, J. P. (2016). Applied multivariate statistics for the social sciences: Analyses with SAS and IBM’s SPSS (6. bs). Routledge.
  59. Rasca, L. (2017). Human resources challenges for the 21st century. Proceedings of the International Conference on Business Excellence, 11(1), 475–481. https://doi.org/10.1515/picbe-2017-0051
  60. Rios, J. A, Ling, G., Pugh, R., Becker, D. ve Bacall, A. (2020). Identifying critical 21st-century skills for workplace success: A content analysis of job advertisements. Educational Researcher, 49(2), 80-89. https://doi.org/10.3102/0013189X19890600
  61. Sale, D. (2020) Metacognitive capability: The superordinate competence for the twenty-first century. Creative teachers: Self-directed learners: Cognitive science and technology içinde (ss. 77-129). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-15-3469-0_3
  62. Saunders, L., Kurbanoğlu, S., Boustany, J., Doğan, G., Becker, P., Blumer, E., … Todorova, T. Y. (2015). Information behaviors and information literacy skills of LIS students: An international perspective. Journal of Education for Library and Information Science, 56(1), 80-99. https://doi.org/10.12783/issn.2328-2967/56/S1/9
  63. Scepanovic, S. (2019). The fourth ındustrial revolution and education. 2019 8th Mediterranean Conference on Embedded Computing, MECO 2019 - Proceedings, 1–4. https://doi.org/10.1109/MECO.2019.8760114
  64. Shumaker, D., Caputo, A., Huber, R., Lapachet, J., Matarazzo, J., Sosnowski, C. ve Sykes, J. (2016, 13 Nisan). Competencies for information professionals. https://www.sla.org/about-sla/competencies/
  65. Söker, M. (2016). Ben dili. https://bit.ly/3bH2uzm
  66. Stehle, S. M. ve Peters-Burton, E. E. (2019). Developing student 21st Century skills in selected exemplary inclusive STEM high schools. International Journal of STEM Education, 6(1), 39-54. https://doi.org/10.1186/s40594-019-0192-1
  67. Sultan, S. ve Hussain, I. (2012). Comparison between individual and collaborative learning: Determining a strategy for promoting social skills and self-esteem among undergraduate students. The Journal of Educational Research, 15(2), 35-43.
  68. Tonta, Y. (2009). Dijital yerliler, sosyal ağlar ve kütüphanelerin geleceği. Türk Kütüphaneciliği, 23(4), 742-768. http://www.tk.org.tr/index.php/TK
  69. Tonta, Y. (2012). Kütüphanecilik ve bilgibilim eğitiminde gelişmeler ve program değişiklikleri. Türk Kütüphaneciliği, 26(2), 227-261. http://www.tk.org.tr/index.php/TK
  70. Teddlie, C. ve Yu, F. (2007). Mixed methods sampling: A typology with examples. Journal of Mixed Methods Research, 1(1), 77-100. https://doi.org/10.1177/1558689806292430
  71. Trilling, B. ve Fadel, C. (2009). What is 21st century learning? 21st century skills: Learning for life in our times içinde (ss. 1–19). Wiley & Sons.
  72. Üstündağ, M. T., Güneş, E. ve Bahçivan, E. (2017). Turkish adaptation of digital literacy scale and investigating pre-service science teachers’ digital literacy. Journal of Education and Future, 12, 19–29.
  73. van Laar, E., van Deursen, A. J. A. M., van Dijk, J. A. G. M. ve de Haan, J. (2019). Determinants of 21st century digital skills: A large-scale survey among working professionals. Computers in Human Behavior, 100, 93–104. https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.06.017
  74. van Laar, E., van Deursen, A. J. A. M., van Dijk, J. A. G. M. ve de Haan, J. (2020). Determinants of 21st century skills and 21st-century digital skills for workers: A systematic literature review. SAGE Open, 10(1–14). https://doi.org/10.1177/2158244019900176
  75. Vista, A., Kim, H. ve Care, E. (2018, 18 Ekim). Use of data from 21st century skills assessments: Issues and key principles. https://www.brookings.edu/research/use-of-data-from-21st-centuryskills-assessments-issues-and-key-principles/
  76. Voogt, J. ve Roblin, N. P. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 44(3), 299–321. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.668938
  77. Wang, L. (2018). Twinning data science with information science in schools of library and information science. Journal of Documentation, 74(6), 1243-1257. https://doi.org/10.1108/JD02-2018-0036
  78. Witte, S. D., Gross, M. R ve Latham, D. L. (2015). Mapping 21st century skills: Investigating the curriculum preparing teachers and librarians. Education for Information, 31(4), 209-225. https://doi.org/10.3233/EFI-150957
  79. Yatim, N. M., Nasharudin, N., Samsudin, N. F., Said, S. M. ve Tarsik, N. F. (2019). Recognizing the personal competencies of future information professionals. Acta Informatica Malaysia (AIM), 3(1), 21-23. http://doi.org/10.26480/aim.01.2019.21.23
  80. Yıldırım, T. (2019). Öğrencilerin istihdam edilebilirlik ve bilgi okuryazarlığı becerileri: Hacettepe Üniversitesi örneği (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi.
  81. Yüksek Öğretim Kurumu. (2020, 23 Kasım). Bilgi ve belge yönetimi programı bulunan tüm üniversiteler-YÖK Lisans Atlası. https://yokatlas.yok.gov.tr/lisans-bolum.php?b=10021.
  82. Yüksel Durukan, A. (2015). Dijital dünyada okul kütüphaneciliği ve 21. yüzyıl becerileri. Milli Eğitim, 44(208), 106-120. https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/36142/406090

Lisans

Telif Hakkı (c) 2021 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Koçak, Ömer, & Çakmak, N. (2021). Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Öğrencilerinin 21. Yüzyıl Becerileri: Kesitsel Tarama Araştırması. Bilgi Dünyası, 22(1), 161-196. https://doi.org/10.15612/BD.2021.607