Öz

Bu çalışmada Türkiye’nin bilgibilime yaptığı katkılar incelenmekte, Türkiye adresli bilgibilim makalelerinin atıflar açısından literatürde kabul görme durumu değerlendirilmektedir. Bir başka ifadeyle Türkiye’nin bilgibilim literatürüne yaptığı niceliksel katkı akran çalışmaları dikkate alınarak atıflar üzerinden karşılaştırılmaktadır. Araştırmada kullanılan temel veri seti Web of Science aracılığıyla elde edilmiştir ve Türkiye adresli 600 bilgibilim makalesini kapsamaktadır. Araştırmanın bulguları Türkiye adresli bilgibilim makalelerinin çok farklı disiplinlerdeki araştırmacılar tarafından üretildiğini göstermektedir. Yapılan çalışma, söz konusu veriler üzerinden bir ölçev denemesi şeklinde nitelendirilebilir. Eleştiriye açık birçok yönü olmasına rağmen, önerilen ölçev, her disiplinin kendi etkinliğini ve kendi alanındaki konumunu, emsallerine kıyasla aldığı atıf sayısına dayanarak ölçmesine olanak tanır. Kavramsal arka planı daha önce tamamlanan bir lisansüstü teze dayanan araştırma kapsamında “akran makale” bir derginin aynı sayısında yayımlanmış makaleleri tanımlarken, “akran makale atıf etkisi” bir makalenin akranlarına göre elde ettiği atıf sayısına bağlı olarak hangi kategoride olduğunu nitelemektedir. Günümüzde ve özellikle Türkiye’de hızlı geliştiği görülen ancak sağlıklı gelişmediği düşünülen araştırma değerlendirme literatürü bağlamında konuya yönelik farklı bakış açısı getirmek ve yapılacak tartışmalara katkı sağlamak araştırmanın hedefleri arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Akran makale atıf etkisi, araştırma değerlendirme, bilgibilim makaleleri, bibliyometri, araştırma verimliliği, ölçevler

Referanslar

  1. Aksnes, D.W. ve Sivertsen, G. (2023). Global trends in international research collaboration, 1980-2021. Journal of Data and Information Science, 8(2), 26-42. https://doi.org/10.2478/jdis-2023-0015
  2. Al, U. (2009). Türkiye’nin göreli atıf etkisi üzerine bilimetrik bir çalışma. Bilgi Dünyası, 10(2), 231-244.
  3. Al, U. ve Afzali, M. (2006). İran ve Türkiye’nin dünya bilgibilim literatürüne katkıları: Karşılaştırmalı bir çalışma. Bilgi Dünyası, 7(2), 181-201.
  4. Al, U. ve Soydal, İ. (2017). Publication lag and early view effects in information science journals. Aslib Journal of Information Management, 69(2), 118-130. https://doi.org/10.1108/AJIM-12-2016-0200
  5. Al, U. ve Soydal, İ. (2010). Bilgibilim alanında kendine atıf üzerine bir çalışma. Bilgi Dünyası, 11(2), 349-364.
  6. Arocena, R., Göransson, B. ve Sutz, J. (2019). Towards making research evaluation more compatible with developmental goals. Science and Public Policy, 46(2), 210-218. https://doi.org/10.1093/scipol/scy051
  7. Bihari, A., Tripathi, S. ve Deepak, A. (2023). A review on h-index and its alternative indices. Journal of Information Science, 49(3), 624-665. https://doi.org/10.1177/01655515211014478
  8. Bornmann, L., Mutz, R., Neuhaus, C. ve Daniel, H.-D. (2008). Citation counts for research evaluation: standards of good practice for analyzing bibliometric data and presenting and interpreting results. Ethics in Science and Environmental Politics, 8, 93-102. https://doi.org/10.3354/esep00084
  9. Braun, T., Glänzel, W. ve Schubert, A. (1987). One more version of the facts and figures on publication output and relative citation impact of 107 countries 1978-1980. Scientometrics, 11(1-2), 9-15.
  10. Braun, T., Glänzel, W. ve Schubert, A. (1985). Scientometric indicators: a 32-century comparative evaluation of publishing performance and citation impact. World Scientific Publishing.
  11. Chang, Y-W., Huang, M-H. ve Lin, C-W. (2015). Evolution of research subjects in library and information science based on keyword, bibliographical coupling, and co-citation analyses. Scientometrics, 105(3), 2071-2087. https://doi.org/10.1007/s11192-015-1762-8
  12. Crespo, J.A., Li, Y. ve Ruiz–Castillo, J. (2013). The measurement of the effect on citation inequality of differences in citation practices across scientific fields. PLOS ONE, 8(5). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0058727
  13. CiTO. (2018). The citation typing ontology. https://sparontologies.github.io/cito/current/cito.html
  14. Doğan, G. (2017). Akademik performans odaklı uluslararası üniversite sıralama sistemlerinin genel sıralamalarına ve ölçütlerine göre değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  15. Egghe, L. ve Ravichandra Rao, I.K. (1992). Citation age data and the obsolescence function: Fits and explanations. Information Processing & Management, 28(2), 201-217.
  16. Kiesslich, T., Beyreis, M., Zimmermann, G. ve Traweger, A. (2021). Citation inequality and the Journal Impact Factor: median, mean, (does it) matter? Scientometrics, 126(2), 1249-1269. https://doi.org/10.1007/s11192-020-03812-y
  17. Köksal, M.S. (2022). Türkiye adresli bilgibilim makalelerinin atıf etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  18. Levitt, J.M. (2015). What is the optimal number of researchers for social science research? Scientometrics, 102(1), 213-225. https://doi.org/10.1007/s11192-014-1441-1
  19. Ma, L. (2021). The steering effects of citations and metrics. Journal of Documentation, 77(2), 420-431. https://doi.org/10.1108/JD-06-2020-0093
  20. Muller, J.Z. (2019). Sayıların diktatörlüğü: Başarıyı rakamlarla ölçme saplantısı ve çözüm yolları. (Çev. Ayça Kamacıoğlu). İstanbul: The Kitap.
  21. Pandita, R., Singh, S. ve Baidwan, K. (2022). India’s research contribution to world LIS literature: a study 2011-20. Collection and Curation, 41(4), 116-124. https://doi.org/10.1108/CC-02-2021-0005
  22. ProQuest. (2023). ProQuest Dissertations & Theses Global. https://www.proquest.com/pqdtglobal
  23. Schryvers, P. (2020). Bad data: Why we measure the wrong things and often miss the metrics that matter. Lanham: Prometheus Books.
  24. Schubert, A. ve Braun, T. (1986). Relative indicators and relational charts for comparative assessment of publication output and citation impact. Scientometrics, 9(5-6), 281-291.
  25. Siddique, N., Rehman, S.U., Ahmad, S., Abbas, A. ve Khan, M.A. (2023). Library and information science research in the Arab World: a bibliometric analysis 1951-2021. Global Knowledge, Memory and Communication, 72(1/2), 138-159. https://doi.org/10.1108/GKMC-06-2021-0103
  26. Siddique, N., Rehman, S.U., Khan, M.A. ve Altaf, A. (2021). Library and information science research in Pakistan: A bibliometric analysis, 1957-2018. Journal of Librarianship and Information Science, 53(1), 89-102. https://doi.org/10.1177/0961000620921930
  27. TR Dizin. (2023). TR Dizin. https://trdizin.gov.tr/
  28. Tonta, Y. ve Akbulut, M. (2021). Uluslararası dergilerde yayımlanan Türkiye adresli makalelerin atıf etkisini artıran faktörler. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 388-409. https://doi.org/10.24146/tk.933159
  29. Tonta, Y. ve Akbulut, M. (2020, 23 Eylül). Performansa dayalı akademik teşvik sistemleri üzerine. Sarkaç. https://sarkac.org/2020/09/performansa-dayali-akademik-tesvik-sistemleri-uzerine/
  30. Türk Dil Kurumu. (2022). Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/
  31. Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı. (2023). Doçentlik başvuru şartlarının değişikliğine ilişkin duyuru. https://www.uak.gov.tr/Sayfalar/docentlik-duyuru-detay.aspx?did=34
  32. van Raan, A.F.J. (2014). Advances in bibliometric analysis: Research performance assessment and science mapping. W. Blockmans, L. Engwall, D. Weaire (Eds.), Bibliometrics: Use and abuse in the review of research performance içinde s. 17-28. London: Portland Press.
  33. Waltman, L. ve van Eck, N. (2012). The inconsistency of the h-index. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 63(2), 406-415. https://doi.org/10.1002/asi.21678
  34. Wijewickrema, M. (2023). A bibliometric study on library and information science and information systems literature during 2010-2019. Library Hi Tech, 41(2), 595-621. https://doi.org/10.1108/LHT-06-2021-0198
  35. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. (2023). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  36. Zhao, D. (2010). Characteristics and impact of grant-funded research: a case study of the library and information science field. Scientometrics, 84(2), 293-306. https://doi.org/10.1007/s11192-010-0191-y
  37. Zhao, Z., Pan, X. ve Hua, W. (2021). Comparative analysis of the research productivity, publication quality, and collaboration patterns of top ranked library and information science schools in China and the United States. Scientometrics, 126(2), 931-950. https://doi.org/10.1007/s11192-020-03796-9

Lisans

Telif Hakkı (c) 2023 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Köksal, M. S., & Al, U. (2023). Akran Makale Atıf Etkisi: Türkiye Adresli Bilgibilim Makaleleri Üzerine Bir Deneme. Bilgi Dünyası, 24(2), 140-164. https://doi.org/10.15612/BD.2023.726